Czym zajmuje się adwokat od przestępstw przeciwko bezpieczeństwu informacji elektronicznej?

Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu informacji elektronicznej to grupa czynów uregulowanych w rozdziale XXXIII Kodeksu karnego (art. 267-269b KK), takich jak nielegalny dostęp do informacji, jej niszczenie czy sabotaż komputerowy. Adwokat lub radca prawny wyspecjalizowany w tej dziedzinie reprezentuje zarówno osoby oskarżone o takie czyny, jak i pokrzywdzonych, a także doradza firmom w zakresie zgodności z przepisami o ochronie danych. Łączy znajomość prawa karnego z rozumieniem aspektów technicznych dowodów cyfrowych.

Ramy prawne: art. 267-269b KK

Polski Kodeks karny chroni poufność, integralność i dostępność informacji. Art. 267 § 1 KK (tzw. hacking) penalizuje bezprawne uzyskanie dostępu do informacji przez przełamanie lub ominięcie zabezpieczeń — grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. Art. 268 KK dotyczy bezprawnego niszczenia, uszkadzania, usuwania lub zmiany zapisu istotnej informacji (do lat 2, a gdy czyn dotyczy danych informatycznych — do lat 3). Art. 268a KK chroni dane informatyczne (do lat 3, a w typie kwalifikowanym, gdy sprawca wyrządza znaczną szkodę majątkową — do lat 5). Sabotaż komputerowy z art. 269 KK, godzący w dane o szczególnym znaczeniu dla obronności, bezpieczeństwa czy administracji, jest zagrożony karą od 6 miesięcy do 8 lat. Art. 269a i 269b KK obejmują m.in. zakłócanie pracy systemów oraz wytwarzanie i udostępnianie tzw. narzędzi hakerskich.

Co robi obrońca, a co pełnomocnik pokrzywdzonego

Po stronie obrony adwokat analizuje legalność pozyskania dowodów cyfrowych, kwestionuje ich kompletność i autentyczność oraz bada, czy sprawcy można przypisać wymagany zamiar — wiele z tych czynów jest bowiem karalnych tylko w razie działania umyślnego. Może też wykazywać udział czynników zewnętrznych (np. złośliwego oprogramowania) i prowadzić negocjacje co do kwalifikacji czynu. Po stronie pokrzywdzonego prawnik pomaga w złożeniu zawiadomienia o przestępstwie, a często także wniosku o ściganie — przestępstwa z art. 267 i 268 KK są bowiem ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Wspiera również dochodzenie naprawienia szkody.

Doradztwo zgodności i ochrona danych

Poza postępowaniem karnym prawnik pomaga przedsiębiorcom ograniczać ryzyko prawne związane z bezpieczeństwem informacji. Obejmuje to doradztwo w zakresie zgodności z RODO (rozporządzenie 2016/679) i krajową ustawą o ochronie danych osobowych, przygotowanie procedur reagowania na incydenty oraz obowiązków zgłoszeniowych do Prezesa UODO. W razie naruszenia ochrony danych prawnik prowadzi klienta przez kontakty z organem nadzorczym i ewentualne postępowania, pomagając wykazać należytą staranność i ograniczyć odpowiedzialność administracyjną.