Co robi prawnik od przestępstw przeciwko środowisku?
Prawo karne · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Przestępstwa przeciwko środowisku są w polskim prawie ujęte w rozdziale XXII Kodeksu karnego (art. 181-188b). Obejmują m.in. niszczenie przyrody, zanieczyszczanie wody, powietrza lub powierzchni ziemi oraz nielegalne postępowanie z odpadami. Prawnik prowadzący taką sprawę pomaga zarówno przedsiębiorcom oskarżonym o naruszenia, jak i podmiotom, które chcą zapewnić zgodność z przepisami, zanim dojdzie do problemów.
Najważniejsze przepisy karne
Kluczowe znaczenie mają art. 182 KK (zanieczyszczanie wody, powietrza lub ziemi w znacznych rozmiarach, mogące zagrozić życiu, zdrowiu lub spowodować istotne obniżenie jakości środowiska) oraz art. 183 KK (nielegalne składowanie, usuwanie, przetwarzanie lub transport odpadów). W 2022 r. ustawodawca istotnie zaostrzył sankcje w tym rozdziale, podnosząc górne granice kar pozbawienia wolności za poważniejsze czyny. Z tego względu w konkretnej sprawie należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisu, bo zagrożenie karą zależy od typu czynu i jego kwalifikacji (umyślny, nieumyślny, kwalifikowany).
Na czym polega obrona
Obrońca analizuje, czy doszło do wypełnienia znamion czynu: czy zanieczyszczenie miało znaczne rozmiary, czy występowało realne zagrożenie, czy oskarżony działał umyślnie, czy też nieumyślnie, oraz czy posiadał wymagane pozwolenia. Istotnym dowodem są opinie biegłych z zakresu ochrony środowiska oraz dokumentacja pozwoleń, gospodarki odpadami i wcześniejszych audytów. Kodeks karny przewiduje też mechanizmy łagodzące - art. 188a KK pozwala sądowi nadzwyczajnie złagodzić karę lub odstąpić od jej wymierzenia wobec sprawcy, który dobrowolnie naprawił szkodę w środowisku.
Doradztwo i zgodność z przepisami
Coraz większą rolę odgrywa działanie zapobiegawcze. Prawnik może pomóc firmie zidentyfikować obowiązki wynikające z ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach i powiązanych aktów, sprawdzić wymagane pozwolenia oraz przeprowadzić audyt zgodności. Pozwala to ograniczyć ryzyko odpowiedzialności karnej i administracyjnej, a także uniknąć kar pieniężnych nakładanych w trybie administracyjnym, niezależnych od odpowiedzialności karnej.
Najczęstsze pytania
Jakie kary grożą za przestępstwa środowiskowe?
Zależą od czynu. Za zanieczyszczanie środowiska (art. 182 KK) i nielegalne postępowanie z odpadami (art. 183 KK) grozi kara pozbawienia wolności; po nowelizacji z 2022 r. górne granice kar za poważniejsze czyny zostały podniesione. W każdej sprawie należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisu.
Czy dobrowolne naprawienie szkody pomaga?
Tak. Art. 188a KK pozwala sądowi nadzwyczajnie złagodzić karę, a nawet odstąpić od jej wymierzenia, jeśli sprawca dobrowolnie naprawił szkodę w środowisku w całości lub w znacznej części.
Czy prawnik pomoże przed wszczęciem sprawy?
Tak. Doradztwo z zakresu zgodności, audyty środowiskowe i sprawdzenie wymaganych pozwoleń pozwalają ograniczyć ryzyko odpowiedzialności karnej i administracyjnej, zanim dojdzie do naruszenia.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę