Czym zajmuje się prawnik specjalizujący się w prawach pracowniczych?

Prawnik specjalizujący się w prawie pracy reprezentuje przede wszystkim pracownika w sporach z pracodawcą, choć doradza również po stronie firm. Najczęściej dotyczy to niezgodnego z prawem rozwiązania umowy, dyskryminacji, mobbingu oraz roszczeń o zaległe wynagrodzenie i nadgodziny. Podstawą działania jest Kodeks pracy oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, a spory rozstrzygają wydziały pracy sądów rejonowych i okręgowych.

Niezgodne z prawem zwolnienie

Jeśli pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem przepisów lub bez uzasadnionej przyczyny, pracownik może odwołać się do sądu pracy. Przy umowie na czas nieokreślony sąd może orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, przywróceniu do pracy albo zasądzić odszkodowanie (art. 45 Kodeksu pracy). Przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia, czyli tzw. dyscyplinarce, roszczenia reguluje art. 56 Kodeksu pracy. Kluczowy jest termin: odwołanie do sądu pracy wnosi się w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia lub oświadczenia o rozwiązaniu umowy.

Dyskryminacja i mobbing

Kodeks pracy zakazuje nierównego traktowania w zatrudnieniu (art. 11(3) i art. 18(3a)-18(3e)). Pracownik dyskryminowany m.in. ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność czy przekonania ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Mobbing, czyli uporczywe nękanie wywołujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, jest zdefiniowany w art. 94(3) Kodeksu pracy - pracownik może żądać zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a jeśli rozwiązał umowę z powodu mobbingu, także odszkodowania. Rolą prawnika jest pomoc w udokumentowaniu zdarzeń i zgromadzeniu dowodów.

Wynagrodzenie, nadgodziny i zakaz konkurencji

Prawnik dochodzi też zaległego wynagrodzenia, ekwiwalentu za urlop oraz dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151(1) Kodeksu pracy). Doradza także przy umowach o zakazie konkurencji (art. 101(1)-101(2) Kodeksu pracy) - przy zakazie obowiązującym po ustaniu zatrudnienia pracodawca musi wypłacać odszkodowanie wynoszące co najmniej 25 procent wynagrodzenia otrzymanego przed ustaniem stosunku pracy. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się co do zasady po 3 latach, dlatego warto reagować bez zbędnej zwłoki.