Co warto wiedzieć o obronie w sprawach narkotykowych?

Sprawy narkotykowe należą do najczęstszych postępowań karnych w Polsce, a ich konsekwencje bywają dotkliwe: od grzywny, przez pozbawienie wolności, po długoterminowy wpis w rejestrze karnym. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa kwalifikacja czynu, bo ustawa rozróżnia kilka odrębnych przestępstw o bardzo różnych zagrożeniach karą. Rola obrońcy zaczyna się zwykle od ustalenia, z jakim dokładnie zarzutem mamy do czynienia i czy zgromadzone dowody go potwierdzają.

Jakie przepisy regulują przestępstwa narkotykowe

Podstawą jest ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Najważniejsze przepisy karne to: posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych wbrew przepisom (art. 62), wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie, czyli to, co potocznie nazywa się handlem (art. 56), nielegalne wytwarzanie i przetwarzanie (art. 53), przewóz przez granicę, czyli przemyt (art. 55), oraz udzielanie środków innej osobie, także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (art. 58 i 59). Każdy z tych czynów ma odrębne zagrożenie karą, a ustawa wyróżnia też typy uprzywilejowane dla wypadków mniejszej wagi oraz typy kwalifikowane dla znacznej ilości narkotyków.

Posiadanie a handel: dlaczego kwalifikacja jest tak istotna

Najczęstszym polem sporu jest rozróżnienie między posiadaniem na własny użytek a zamiarem wprowadzenia do obrotu. Różnica jest ogromna, bo zagrożenie karą za handel jest znacznie surowsze niż za samo posiadanie. Co istotne, przy posiadaniu nieznacznej ilości na własny użytek prokurator może umorzyć postępowanie jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia (art. 62a ustawy), jeśli orzeczenie kary byłoby niecelowe. Obrona często koncentruje się więc na wykazaniu, że ilość i okoliczności wskazują na użytek własny, a nie na obrót.

Na czym polega pomoc obrońcy

Obrońca weryfikuje legalność przeszukania i zatrzymania, sposób zabezpieczenia dowodów oraz prawidłowość opinii biegłego co do rodzaju i ilości substancji. Sprawdza, czy zachowano prawa procesowe podejrzanego, w tym prawo do kontaktu z adwokatem. Może też wnioskować o zastosowanie środków probacyjnych, instytucji dobrowolnego poddania się karze albo, w sprawach związanych z uzależnieniem, o leczenie zamiast kary. Warto zaznaczyć, że żaden uczciwy prawnik nie zagwarantuje z góry umorzenia ani uniewinnienia: wynik zależy od dowodów i okoliczności konkretnej sprawy.