Jaka jest kara za kradzież w recydywie w Polsce?

Kradzież sama w sobie jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności, ale popełnienie jej w warunkach recydywy - czyli przez osobę już wcześniej karaną za podobny czyn - znacząco zaostrza odpowiedzialność. Polski Kodeks karny rozróżnia recydywę zwykłą (art. 64 § 1 KK) i recydywę wielokrotną (art. 64 § 2 KK), a każda z nich inaczej wpływa na wymiar kary. Poniżej wyjaśniamy zasady na podstawie obowiązujących przepisów.

Kara za kradzież - punkt wyjścia

Kradzież (zabór cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia) jest stypizowana w art. 278 § 1 KK i zagrożona karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Surowsze typy to: kradzież z włamaniem - art. 279 § 1 KK, zagrożona karą od roku do lat 10, oraz rozbój (kradzież z użyciem przemocy lub groźby) - art. 280 KK, zagrożony karą od lat 2 (a w typie kwalifikowanym, z użyciem broni, od lat 3). Granicę między wykroczeniem a przestępstwem kradzieży wyznacza wartość mienia: po nowelizacji obowiązującej od 1 października 2023 r. próg ten podniesiono do 800 zł (poniżej tej kwoty czyn jest zwykle wykroczeniem z Kodeksu wykroczeń). Warto sprawdzać aktualną wartość progu, bo bywa przedmiotem zmian.

Recydywa zwykła (art. 64 § 1 KK)

Recydywa zwykła zachodzi, gdy sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do tego, za które był już skazany. W takim wypadku sąd może wymierzyć karę przewidzianą za dane przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę (czyli faktycznie do 1,5-krotności górnej granicy). Przy kradzieży z art. 278 § 1 KK oznacza to możliwość orzeczenia kary wyższej niż standardowe 5 lat.

Recydywa wielokrotna (art. 64 § 2 KK)

Recydywa wielokrotna (multirecydywa) dotyczy sprawcy, który był już skazany w warunkach recydywy zwykłej, odbył łącznie co najmniej rok kary pozbawienia wolności i ponownie - w ciągu 5 lat po odbyciu części lub całości ostatniej kary - popełnia umyślne przestępstwo przeciwko określonym dobrom (m.in. życiu, zdrowiu, mieniu z użyciem przemocy lub groźby). Tu ustawa działa surowiej: sąd wymierza karę powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a górną granicę także może zwiększyć o połowę. To istotne sprostowanie wobec uproszczonych opisów - recydywa wielokrotna nie dotyczy każdej kradzieży, lecz węższego katalogu poważniejszych czynów.