Co grozi za naruszenie tajemnicy korespondencji?

Tajemnica korespondencji jest chroniona zarówno konstytucyjnie, jak i karnie. Art. 49 Konstytucji RP zapewnia wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się, a ich ograniczenie jest możliwe tylko w przypadkach i w sposób określony w ustawie. Karnoprawną ochronę tej sfery reguluje art. 267 Kodeksu karnego, który penalizuje bezprawne uzyskanie dostępu do cudzej informacji.

Co penalizuje art. 267 Kodeksu karnego

Art. 267 § 1 k.k. dotyczy osoby, która bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niej nieprzeznaczonej - np. otwiera zamknięty list, podłącza się do sieci telekomunikacyjnej albo przełamuje lub omija zabezpieczenia, by dostać się do cudzej poczty elektronicznej. Kolejne paragrafy obejmują m.in. uzyskanie dostępu do całości lub części systemu informatycznego (§ 2) oraz zakładanie lub posługiwanie się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym czy innym urządzeniem albo oprogramowaniem w celu uzyskania informacji (§ 3). Czyny te są zagrożone grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Ściganie na wniosek pokrzywdzonego

Kluczowa cecha tych przestępstw: zgodnie z art. 267 § 5 k.k. ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że organy ścigania zasadniczo nie wszczną postępowania z urzędu - to osoba, której tajemnica została naruszona, musi złożyć formalny wniosek o ściganie. Bez takiego wniosku sprawca nie odpowie karnie. Wniosek można złożyć ustnie do protokołu lub pisemnie, najlepiej z opisem zdarzenia i wskazaniem dowodów.

Roszczenia cywilne i niska społeczna szkodliwość

Niezależnie od odpowiedzialności karnej, naruszenie tajemnicy korespondencji może naruszać dobra osobiste (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego). Pokrzywdzony może żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, a także zadośćuczynienia lub zapłaty na cel społeczny oraz odszkodowania, jeśli poniósł szkodę majątkową (art. 448 k.c.). W postępowaniu karnym sąd ocenia stopień społecznej szkodliwości czynu; jeśli jest on znikomy, czyn nie stanowi przestępstwa (art. 1 § 2 k.k.), a w drobnych sprawach możliwe bywa warunkowe umorzenie postępowania.