Co grozi za nielegalne wykonywanie zawodu komornika w Polsce?
Windykacja i długi · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym i prowadzącym egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych. Jego status, uprawnienia i nadzór reguluje ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, a wysokość i zasady pobierania opłat - ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Działanie w charakterze komornika bez powołania na to stanowisko jest poważnym naruszeniem prawa - egzekucję komorniczą może prowadzić wyłącznie osoba powołana zgodnie z ustawą.
Kto może być komornikiem
Ustawa o komornikach sądowych określa rygorystyczne wymogi (art. 11). Komornikiem może zostać m.in. osoba mająca obywatelstwo polskie, ukończone 28 lat, wyższe wykształcenie prawnicze, która odbyła aplikację komorniczą i zdała egzamin komorniczy oraz pracowała jako asesor komorniczy. Komornika powołuje Minister Sprawiedliwości, a jego działalność nadzoruje prezes właściwego sądu rejonowego oraz organy samorządu komorniczego. Osoba niespełniająca tych warunków nie może legalnie prowadzić czynności egzekucyjnych.
Odpowiedzialność za podszywanie się pod komornika
Osoba, która bez uprawnień podaje się za komornika lub przywłaszcza sobie jego funkcję, może odpowiadać karnie. Zastosowanie znajdują tu m.in. przepisy o przywłaszczeniu funkcji funkcjonariusza publicznego (art. 227 KK) - kto podaje się za funkcjonariusza lub wykonuje czynność związaną z jego funkcją, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. W zależności od okoliczności w grę mogą wchodzić także oszustwo (art. 286 KK) lub wymuszenie. Dokładna kwalifikacja zależy od stanu faktycznego, dlatego konkretne czyny należy oceniać indywidualnie.
Odpowiedzialność dyscyplinarna i cywilna komornika
Sam komornik, który narusza prawo lub przekracza uprawnienia, ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną (postępowanie przed komisją dyscyplinarną, z karami aż do wydalenia ze służby) oraz cywilną za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu czynności. Dlatego komornicy mają obowiązkowe ubezpieczenie OC. Czyny korupcyjne czy przekroczenie uprawnień mogą dodatkowo skutkować odpowiedzialnością karną na zasadach ogólnych (np. art. 231 KK - nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza).
Najczęstsze pytania
Jak rozpoznać, czy mam do czynienia z prawdziwym komornikiem?
Prawdziwy komornik działa przy konkretnym sądzie rejonowym, posługuje się oznaczeniem kancelarii, sygnaturą sprawy i powołuje się na tytuł wykonawczy. Dane można zweryfikować w wykazie prowadzonym przez Krajową Radę Komorniczą oraz w sądzie.
Co grozi za podszywanie się pod komornika?
Osoba podająca się za komornika może odpowiadać m.in. z art. 227 KK (przywłaszczenie funkcji funkcjonariusza - kara do roku pozbawienia wolności), a w zależności od działań także za oszustwo z art. 286 KK. Kwalifikacja zależy od okoliczności.
Czy oszukany przez fałszywego komornika może odzyskać pieniądze?
Tak, może dochodzić zwrotu i odszkodowania na drodze cywilnej, a sprawcy grozi też przepadek korzyści. Warto jak najszybciej złożyć zawiadomienie o przestępstwie i zgromadzić dowody dokonanych wpłat.
Gdzie zgłosić nieprawidłowe działania komornika?
Skargę na czynność komornika składa się do sądu rejonowego (art. 767 KPC), a zawiadomienia o nadużyciach - do prezesa sądu nadzorującego komornika oraz do izby komorniczej. Czyny noszące znamiona przestępstwa zgłasza się prokuraturze lub policji.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę