
Jakie są konsekwencje nielegalnego importu towarów i jak ich unikać?
Prawo gospodarcze i firmy · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Nielegalny import obejmuje dwa odrębne problemy prawne, które łatwo pomylić: sprowadzanie towarów podrabianych (naruszających prawa własności przemysłowej) oraz unikanie należności celnych i podatkowych przy wwozie towarów spoza Unii Europejskiej. Każdy z nich grozi innymi sankcjami - od konfiskaty i grzywny po odpowiedzialność karną. Poniżej wyjaśniamy, jak polskie i unijne przepisy traktują te sytuacje oraz jak prowadzić import zgodnie z prawem.
Import podróbek - odpowiedzialność z prawa własności przemysłowej
Oznaczanie towarów podrobionym znakiem towarowym oraz obrót takimi towarami jest przestępstwem z art. 305 ustawy Prawo własności przemysłowej, zagrożonym grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W typie kwalifikowanym - gdy sprawca uczynił sobie z tego stałe źródło dochodu albo czyn dotyczy towaru o znacznej wartości - grozi kara od 6 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Orzecznictwo (w tym Sąd Najwyższy) wskazuje, że samo sprowadzenie podróbek z zagranicy nie zawsze jest automatycznie "obrotem" - kwalifikacja zależy od okoliczności i skali importu. Niezależnie od odpowiedzialności karnej, podrobione towary podlegają zatrzymaniu przez organy celne, a właściciel znaku może dochodzić roszczeń cywilnych.
Cło, VAT i ryzyko błędnej deklaracji
Przy imporcie spoza UE należy prawidłowo zadeklarować towar oraz uiścić cło i VAT. Uwaga na nieaktualną informację, która wciąż krąży w internecie: zwolnienie z VAT dla przesyłek o wartości do 22 EUR zostało zniesione 1 lipca 2021 roku - obecnie VAT należny jest co do zasady od pierwszego euro. Dla sprzedaży na odległość towarów importowanych o wartości do 150 EUR funkcjonuje uproszczona procedura IOSS. Zaniżenie wartości lub błędna deklaracja celna może zostać uznane za wykroczenie albo przestępstwo skarbowe (m.in. przemyt celny i oszustwo celne z Kodeksu karnego skarbowego), grożące grzywną, a w poważnych przypadkach również przepadkiem towaru.
Jak importować legalnie i ograniczać ryzyko
Podstawą jest weryfikacja dostawcy: sprawdzenie rejestracji działalności, certyfikatów i opinii, a w razie wątpliwości skorzystanie z usług weryfikujących. Kupuj u renomowanych źródeł i żądaj dokumentacji potwierdzającej autentyczność oraz pochodzenie towaru. Zadbaj o kompletne i zgodne z prawdą zgłoszenie celne, faktury i dowody zapłaty cła oraz VAT. W branżach regulowanych (żywność, elektronika, części motoryzacyjne, kosmetyki) obowiązują dodatkowe wymogi bezpieczeństwa i zgodności. Przy większej skali importu warto skonsultować się z prawnikiem lub agencją celną, by ograniczyć ryzyko kar i konfiskaty.
Najczęstsze pytania
Jaka kara grozi za import i sprzedaż podróbek w Polsce?
Obrót towarami oznaczonymi podrobionym znakiem towarowym to przestępstwo z art. 305 ustawy Prawo własności przemysłowej - grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. W typie kwalifikowanym (stałe źródło dochodu, towar znacznej wartości) kara wynosi od 6 miesięcy do 5 lat.
Czy przy małych przesyłkach spoza UE trzeba płacić VAT?
Tak. Zwolnienie z VAT dla przesyłek do 22 EUR zostało zniesione 1 lipca 2021 roku, więc VAT należny jest zasadniczo od pierwszego euro. Dla sprzedaży importowanej do 150 EUR działa uproszczona procedura IOSS, dzięki której podatek jest rozliczany przy zakupie.
Co grozi za zaniżenie wartości towaru w deklaracji celnej?
Podanie nieprawdziwych danych w zgłoszeniu celnym może stanowić wykroczenie lub przestępstwo skarbowe (m.in. przemyt lub oszustwo celne z Kodeksu karnego skarbowego). Grozi za to grzywna, a w poważnych przypadkach także przepadek towaru i dotkliwsze sankcje.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę