Co grozi za nieumyślne spowodowanie śmierci w Polsce?

Nieumyślne spowodowanie śmierci to spowodowanie śmierci innej osoby bez zamiaru jej zabicia, w wyniku niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Reguluje je art. 155 Kodeksu karnego, zgodnie z którym sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Od zabójstwa (art. 148 KK) różni je brak zamiaru - sprawca albo przewidywał możliwość śmierci, ale bezpodstawnie przypuszczał, że jej uniknie (lekkomyślność), albo w ogóle jej nie przewidywał, choć mógł i powinien (niedbalstwo).

Warunki odpowiedzialności

Aby przypisać odpowiedzialność z art. 155 KK, trzeba wykazać trzy elementy. Po pierwsze - naruszenie reguł ostrożności, czyli niedochowanie standardu wymaganego od rozsądnej osoby w danej sytuacji (kierowcy, lekarza, pracodawcy). Po drugie - związek przyczynowy między tym naruszeniem a śmiercią. Po trzecie - obiektywną przewidywalność skutku: odpowiedzialność obejmuje tylko skutki, które dało się rozsądnie przewidzieć. W sprawach medycznych kluczowe są opinie biegłych, którzy oceniają, czy lekarz odstąpił od aktualnej wiedzy i standardów postępowania.

Wypadki drogowe - inny przepis

Gdy śmierć następuje w wyniku wypadku komunikacyjnego, zastosowanie ma najczęściej nie art. 155, lecz art. 177 § 2 KK (spowodowanie wypadku, którego następstwem jest śmierć), zagrożony karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia, art. 178 § 1 KK przewiduje obostrzenie kary - sąd wymierza ją w wysokości od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonej o połowę do górnej granicy zwiększonej o połowę. Przepisy te były w ostatnich latach zaostrzane, dlatego w konkretnej sprawie warto sprawdzić aktualne brzmienie.

Roszczenia rodziny ofiary

Najbliżsi zmarłego mogą dochodzić roszczeń cywilnych: zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu (art. 446 § 1 KC), stosownego odszkodowania, jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej (art. 446 § 3 KC), zadośćuczynienia za krzywdę (art. 446 § 4 KC), a osoby uprawnione - renty (art. 446 § 2 KC). Termin przedawnienia roszczeń z czynu niedozwolonego określa art. 442(1) KC; jeśli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, przedawnienie nie może nastąpić wcześniej niż z upływem 20 lat od popełnienia przestępstwa. Wysokość świadczeń zależy od okoliczności konkretnej sprawy.