Co grozi za znęcanie się fizyczne nad rodziną? Kary z art. 207 Kodeksu karnego

Przemoc fizyczna w rodzinie to nie tylko dramat osobisty, ale również przestępstwo ścigane z urzędu. Polskie prawo karne traktuje znęcanie się nad osobą najbliższą jako czyn poważny, przewidując surowe kary - a ich wysokość rośnie, gdy ofiarą jest dziecko, osoba niedołężna lub gdy sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem. Poniżej wyjaśniamy, jak definiowane jest znęcanie, jakie kary przewiduje art. 207 Kodeksu karnego i z jakich środków ochrony mogą skorzystać osoby pokrzywdzone.

Czym jest znęcanie się w rozumieniu prawa

Przestępstwo znęcania się określa art. 207 Kodeksu karnego. Polega ono na znęcaniu się fizycznym lub psychicznym nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, a także nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny. Znęcanie fizyczne obejmuje bicie, popychanie, szarpanie, kopanie, duszenie i inne formy zadawania cierpienia ciału. W orzecznictwie przyjmuje się, że znęcanie to z reguły działanie wielokrotne, powtarzalne, choć w wyjątkowych przypadkach intensywności jednorazowy czyn również może wypełnić znamiona przestępstwa.

Kary za znęcanie - art. 207 Kodeksu karnego

Kodeks karny stopniuje kary w zależności od okoliczności. Za znęcanie w typie podstawowym (art. 207 §1 k.k.) grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jeżeli ofiarą jest osoba nieporadna ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny (np. dziecko, osoba starsza, niepełnosprawna), kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat (art. 207 §1a). Znęcanie połączone ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa zagrożone jest karą od 1 roku do 10 lat (art. 207 §2). Najsurowiej karane jest znęcanie, którego następstwem jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie - wówczas sprawcy grozi kara od 2 do 12 lat pozbawienia wolności (art. 207 §3).

Prawa osoby pokrzywdzonej i ochrona

Ofiara przemocy nie jest bezbronna. Może złożyć zawiadomienie o przestępstwie, a sprawa toczy się z urzędu - nie trzeba jej podtrzymywać, by postępowanie się nie zakończyło. W postępowaniu karnym pokrzywdzony ma status strony, może składać wnioski dowodowe i zeznawać. Sąd, skazując sprawcę, może orzec nawiązkę lub obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego (art. 46 k.k.); nawiązka może sięgać 200 000 zł. Niezależnie od procesu karnego ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz przepisy umożliwiają szybkie zastosowanie środków ochronnych - m.in. nakazu opuszczenia mieszkania przez sprawcę i zakazu zbliżania się do osoby pokrzywdzonej. Pomoc oferują też ośrodki interwencji kryzysowej i ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy.