Jakie są kary za znęcanie się nad zwierzętami w Polsce?

Ochronę zwierząt przed cierpieniem reguluje w Polsce ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Określa ona, czym jest znęcanie się nad zwierzęciem, oraz przewiduje za nie odpowiedzialność karną. Kluczowy jest tu fundament ustawy - zwierzę nie jest rzeczą; jako istota żyjąca i zdolna do odczuwania cierpienia podlega ochronie i opiece człowieka (art. 1 ustawy).

Czym jest znęcanie się nad zwierzęciem

Definicję zawiera art. 6 ustawy o ochronie zwierząt. Znęcanie to zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień zwierzęciu. Ustawa wymienia przykładowo zachowania uznawane za znęcanie, m.in.: bicie, okaleczanie, używanie do pracy lub doświadczeń zwierząt chorych, rażące zaniedbywanie (brak pożywienia, wody, schronienia, opieki weterynaryjnej), porzucanie zwierzęcia przez właściciela, utrzymywanie w niewłaściwych warunkach czy bezzasadne uśmiercanie. Katalog ten ma charakter otwarty - sąd może uznać za znęcanie także inne zachowania powodujące cierpienie.

Kary za znęcanie się nad zwierzętami

Odpowiedzialność karną określa art. 35 ustawy. Kto znęca się nad zwierzęciem, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem, kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. W razie skazania sąd obligatoryjnie orzeka nawiązkę w wysokości od 1 000 zł do 100 000 zł na wskazany cel związany z ochroną zwierząt. Sąd orzeka też przepadek zwierzęcia, jeżeli sprawca jest jego właścicielem, oraz może orzec zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej ich kategorii - na okres od roku do 15 lat. W określonych przypadkach możliwy jest również zakaz wykonywania zawodu lub działalności związanej ze zwierzętami.

Jak zgłosić znęcanie się nad zwierzęciem

Każdy, kto jest świadkiem cierpienia zwierzęcia, może i powinien zareagować. Zgłoszenia przyjmują policja oraz straż gminna (miejska); pomocna bywa też inspekcja weterynaryjna. Wartościowym wsparciem dowodowym są zdjęcia, nagrania i opis sytuacji (data, miejsce, świadkowie). Organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona zwierząt, mają szczególne uprawnienia - mogą działać w postępowaniu karnym obok prokuratora lub jako oskarżyciel posiłkowy, a w sytuacjach niecierpiących zwłoki upoważniony przedstawiciel takiej organizacji może odebrać zwierzę narażone na cierpienie (art. 7 ust. 3 ustawy). Należy unikać samodzielnego, bezprawnego odbierania cudzego zwierzęcia poza tymi procedurami.