Co mówi artykuł 190 § 1 Kodeksu karnego o groźbie karalnej?

Artykuł 190 § 1 Kodeksu karnego penalizuje tzw. groźbę karalną. Karze ten, kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Istotne są dwa elementy: treść groźby (musi dotyczyć popełnienia przestępstwa) oraz skutek w postaci uzasadnionej obawy ocenianej obiektywnie, z perspektywy przeciętnego człowieka w sytuacji pokrzywdzonego.

Znamiona groźby karalnej

Groźba musi zapowiadać popełnienie przestępstwa - np. pozbawienie życia, uszkodzenie ciała, zniszczenie mienia czy inny czyn zabroniony. Może być przekazana słownie, pisemnie, gestem, a także drogą elektroniczną. Dla bytu przestępstwa nie ma znaczenia, czy sprawca rzeczywiście zamierzał i mógł groźbę spełnić - liczy się to, że wywołała ona u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę spełnienia. Obawa musi być realna i obiektywnie usprawiedliwiona okolicznościami, a nie wynikać wyłącznie z nadmiernej wrażliwości adresata. Sam wyraz gniewu czy ogólnikowa, niekonkretna wypowiedź zwykle nie wystarczą.

Jaka kara grozi za groźbę karalną

Przestępstwo z art. 190 § 1 KK jest zagrożone grzywną, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Wymiar grzywny sąd ustala w stawkach dziennych według ogólnych reguł z art. 33 KK (od 10 do 540 stawek, przy czym wysokość jednej stawki sąd ustala indywidualnie, uwzględniając sytuację majątkową sprawcy). Konkretną sankcję sąd dobiera do wagi czynu, sposobu działania i skutków dla poczucia bezpieczeństwa pokrzywdzonego. Warto zaznaczyć, że art. 190 § 1 KK nie przewiduje odrębnego, zaostrzonego typu w razie ciężkich następstw - takie okoliczności mogą natomiast wpłynąć na surowość kary w ramach zagrożenia ustawowego.

Tryb ścigania - potrzebny wniosek pokrzywdzonego

Zgodnie z art. 190 § 2 KK ściganie groźby karalnej następuje na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że organy ścigania nie wszczynają postępowania z urzędu - to pokrzywdzony musi złożyć formalny wniosek o ściganie. Po jego złożeniu postępowanie toczy się już z urzędu. Dlatego osoba, która otrzymała groźby, powinna zgłosić sprawę policji lub prokuraturze i wyraźnie zaznaczyć wolę ścigania sprawcy, a także zabezpieczyć dowody.

Dowody i obrona w sprawach o groźby