Czy można wyjechać za granicę będąc pod dozorem Policji?

Dozór Policji to nieizolacyjny środek zapobiegawczy stosowany wobec oskarżonego lub podejrzanego w toku postępowania karnego. Jego celem jest zabezpieczenie prawidłowego biegu postępowania, w szczególności zapobieżenie ucieczce lub ukrywaniu się. Podstawą prawną dozoru jest art. 275 Kodeksu postępowania karnego. Wyjazd za granicę osoby objętej dozorem nie jest sam w sobie zakazany, ale zależy od konkretnych obowiązków nałożonych w postanowieniu oraz od tego, czy równolegle zastosowano zakaz opuszczania kraju.

Co oznacza dozór Policji

W ramach dozoru sąd lub prokurator może nałożyć na oskarżonego obowiązki wskazane w art. 275 § 2 k.p.k. - m.in. zgłaszanie się do jednostki Policji w określonych odstępach czasu, zakaz oddalania się od miejsca pobytu bez zgody, zawiadamianie o zamierzonym wyjeździe, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami czy zakaz zbliżania się. Częstotliwość meldowania nie jest ustawowo sztywna - ustala ją organ stosujący dozór, więc nie zawsze jest to 'co tydzień'. Niewykonywanie tych obowiązków może skutkować zastosowaniem surowszego środka zapobiegawczego, włącznie z tymczasowym aresztowaniem.

Wyjazd za granicę a zakaz opuszczania kraju

Kluczowe znaczenie ma to, czy wobec oskarżonego orzeczono odrębny środek - zakaz opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu lub innego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy (art. 277 k.p.k.). Jeżeli taki zakaz obowiązuje, wyjazd za granicę bez zgody organu jest wykluczony, a do czasu wydania decyzji dokument podróży może zostać zatrzymany. Sam dozór Policji nie zawsze obejmuje zakaz wyjazdu za granicę, jednak jeśli w postanowieniu jest obowiązek zgłaszania wyjazdów lub zakaz oddalania się od miejsca pobytu, wyjazd wymaga zgody. W każdym przypadku obowiązki meldunkowe nie ulegają automatycznemu zawieszeniu na czas wyjazdu.

Jak postępować i jak kwestionować środek

Planując wyjazd, należy z wyprzedzeniem zwrócić się do organu (prokuratora w postępowaniu przygotowawczym albo sądu w postępowaniu sądowym) o zgodę lub o zmianę warunków dozoru, wskazując termin i cel wyjazdu. Warto zachować dokumentację korespondencji. Na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego przysługuje zażalenie, a oskarżony może w każdym czasie składać wniosek o uchylenie lub zmianę środka (art. 254 k.p.k.) - zwłaszcza gdy zmieniły się okoliczności. Jeżeli środek zastosowano niezasadnie i wyrządził szkodę, w określonych przypadkach możliwe jest dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia na zasadach rozdziału 58 k.p.k. Pomoc obrońcy znacząco ułatwia te działania.