Jak ubiegać się o zatarcie skazania w Polsce?

Zatarcie skazania to instytucja z art. 106 i nast. Kodeksu karnego. Z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe, a wpis usuwa się z Krajowego Rejestru Karnego. Osoba może wtedy zgodnie z prawem twierdzić, że nie była karana, co realnie poprawia jej sytuację, m.in. na rynku pracy. Zatarcie może nastąpić z mocy prawa po upływie określonego czasu albo wcześniej - na wniosek skazanego rozpoznawany przez sąd.

Kiedy zatarcie następuje z mocy prawa

Przy karze pozbawienia wolności (w tym karze 25 lat) zatarcie następuje co do zasady z upływem 10 lat od wykonania, darowania albo przedawnienia jej wykonania (art. 107 §1 KK). Przy karze ograniczenia wolności następuje z upływem 3 lat (art. 107 §4 KK), a przy grzywnie - z upływem roku (art. 107 §4a KK). W razie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności zatarcie następuje z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 76 KK). Przy karze dożywotniego pozbawienia wolności zatarcie następuje z upływem 10 lat od uznania jej za wykonaną, od darowania albo przedawnienia.

Wcześniejsze zatarcie na wniosek

Skazany może wystąpić o wcześniejsze zatarcie. Zgodnie z art. 107 §2 KK sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, a skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego. Warunkiem zatarcia jest też wykonanie, darowanie lub przedawnienie wykonania kary oraz uregulowanie orzeczonych środków, np. grzywny, nawiązki czy obowiązku naprawienia szkody. Niektórych skazań - na przykład za niektóre przestępstwa przeciwko wolności seksualnej popełnione wobec małoletniego - nie zatera się w ogóle (art. 106a KK).

Jak złożyć wniosek

Wniosek o zatarcie skazania składa się na piśmie do sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Należy w nim wskazać dane skazanego, oznaczyć wyrok (sygnaturę akt, datę, sąd) oraz uzasadnić, że upłynął wymagany czas i że przestrzegano porządku prawnego. Warto dołączyć dowody dobrego zachowania, np. zaświadczenia o zatrudnieniu. Wniosek podlega opłacie sądowej w wysokości 45 zł. Po rozpoznaniu sprawy sąd wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie; po prawomocnym zatarciu dane są usuwane z Krajowego Rejestru Karnego.