Jaka jest kara za fałszowanie dokumentacji medycznej?

Dokumentacja medyczna pełni funkcję dowodową, rozliczeniową i kliniczną, dlatego jej fałszowanie jest traktowane jako poważne przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. W zależności od tego, na czym polega manipulacja – czy ktoś podrabia dokument, czy też osoba uprawniona poświadcza w nim nieprawdę – zastosowanie znajdują różne przepisy Kodeksu karnego, z różnym zagrożeniem karą. Poniżej wyjaśniamy podstawy prawne i konsekwencje.

Podstawy prawne: art. 270 i art. 271 KK

Podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu użycia go za autentyczny albo używanie takiego dokumentu (tzw. fałsz materialny) podlega na podstawie art. 270 § 1 KK grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Z kolei poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne przez funkcjonariusza publicznego lub inną osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu (tzw. fałsz intelektualny) – np. wpisanie do dokumentacji nieprawdziwych danych przez lekarza – jest karane na podstawie art. 271 § 1 KK karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Jeżeli sprawca dopuszcza się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, grozi mu na podstawie art. 271 § 3 KK kara od 6 miesięcy do lat 8.

Kary dodatkowe i odpowiedzialność zawodowa

Poza karą pozbawienia wolności sąd może orzec grzywnę, a w razie skazania w związku z wykonywaniem zawodu – środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu (art. 41 KK), jeżeli sprawca nadużył zawodu lub okazał, że dalsze jego wykonywanie zagraża istotnym dobrom. Niezależnie od odpowiedzialności karnej lekarz, pielęgniarka czy inny przedstawiciel zawodu medycznego ponosi odpowiedzialność zawodową przed sądem korporacji zawodowej (np. okręgowym sądem lekarskim), która może orzec m.in. naganę, zawieszenie albo pozbawienie prawa wykonywania zawodu. Możliwa jest też odpowiedzialność cywilna (odszkodowanie) i pracownicza.

Co może zrobić pacjent podejrzewający fałszerstwo

Pacjent, który podejrzewa zmianę lub sfałszowanie swojej dokumentacji, ma prawo żądać udostępnienia jej kopii zgodnie z ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Warto zabezpieczyć posiadane dokumenty i zestawić je z aktualną dokumentacją w poszukiwaniu rozbieżności. Podejrzenie przestępstwa można zgłosić do prokuratury lub na policję (zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa). Skargę na nieprawidłowości można też skierować do Rzecznika Praw Pacjenta oraz do właściwej izby zawodowej. Przed podjęciem kroków warto skonsultować się z adwokatem lub radcą prawnym specjalizującym się w prawie medycznym.