Jakie są kary za narkotyki w Polsce?

Posiadanie środków odurzających i substancji psychotropowych jest w Polsce co do zasady nielegalne. Podstawą prawną jest ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a kluczowy dla odpowiedzialności za posiadanie jest jej art. 62. Surowość kary zależy przede wszystkim od ilości substancji oraz okoliczności czynu, a przepisy przewidują też mechanizmy łagodzące, nastawione na leczenie zamiast karania.

Kary za posiadanie

Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. W wypadku mniejszej wagi (art. 62 ust. 3) sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość narkotyków (art. 62 ust. 2), kara wynosi od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Ustawa nie definiuje sztywno pojęcia "znaczna ilość" ani "mniejsza waga" - ocena należy do sądu, który bierze pod uwagę rodzaj i ilość substancji oraz całokształt okoliczności.

Umorzenie postępowania - art. 62a ustawy

Istotnym wyjątkiem jest art. 62a ustawy. Pozwala on prokuratorowi (przed wszczęciem postępowania) lub sądowi umorzyć postępowanie, jeżeli przedmiotem czynu jest nieznaczna ilość narkotyków przeznaczonych na własny użytek sprawcy, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu oraz stopień jego społecznej szkodliwości. To rozwiązanie jest najczęściej stosowane wobec osób niekaranych, posiadających niewielkie ilości na własny użytek. Nie jest to jednak automatyczna depenalizacja - decyzja zależy od oceny konkretnej sprawy.

Leczenie zamiast kary

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje rozwiązania ukierunkowane na terapię osób uzależnionych. Wobec sprawcy uzależnionego sąd może m.in. zawiesić postępowanie na czas leczenia lub rehabilitacji (art. 72 ustawy) albo, orzekając karę pozbawienia wolności podlegającą warunkowemu zawieszeniu, zobowiązać do poddania się leczeniu (art. 71). Pomyślne ukończenie terapii bywa brane pod uwagę jako okoliczność łagodząca. Niezależnie od wyniku sprawy posiadane narkotyki podlegają przepadkowi.