Nieuczciwe praktyki w branży zdrowotnej - jak rozpoznać i gdzie zgłosić?

Rynek usług zdrowotnych i okołozdrowotnych w Polsce bywa polem nieuczciwych praktyk wobec pacjentów-konsumentów. Najczęściej chodzi o wprowadzającą w błąd reklamę, darmowe "badania" maskujące cel sprzedażowy, niejasne ceny oraz wyolbrzymione obietnice zdrowotne. Takie działania nie są wyłącznie problemem etycznym - mogą stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i naruszać zbiorowe interesy konsumentów chronione przez Prezesa UOKiK.

Wprowadzająca w błąd reklama i wyolbrzymione obietnice

Praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta. Za wprowadzającą w błąd uznaje się m.in. reklamę przypisującą produktowi lub usłudze właściwości, których nie posiada, albo zatajającą prawdziwy - handlowy - cel działania. Głośnym przykładem była sprawa spółki POLMEDIQ, której Prezes UOKiK postawił zarzuty dotyczące zapraszania osób w wieku 40-85 lat na "bezpłatne testy odporności" i deklarowania udzielania porad medycznych. Obietnice cudownych efektów bez podstaw naukowych czy fałszywe rekomendacje to typowe sygnały ostrzegawcze.

Niejasne ceny i ukryte koszty

Drugą częstą praktyką jest zaciemnianie rzeczywistych kosztów. "Darmowe" badania bywają wstępem do sprzedaży drogich produktów lub abonamentów, a niejasne oferty zwrotów czy promocji utrudniają konsumentowi ocenę realnej ceny. Przedsiębiorca ma obowiązek podawać informacje w sposób jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. Pominięcie istotnych informacji cenowych może zostać uznane za nieuczciwą praktykę przez zaniechanie.

Podszywanie się pod personel medyczny i fałszywe kwalifikacje

Przedstawianie osób bez odpowiednich uprawnień jako "diagnostów" czy lekarzy jest szczególnie groźne, bo dotyka zdrowia. Wykonywanie czynności zawodu lekarza bez uprawnień jest zagrożone odpowiedzialnością - art. 58 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty przewiduje karę grzywny, a powoływanie się na nieprawdziwe kwalifikacje może wypełniać znamiona oszustwa z art. 286 Kodeksu karnego, jeżeli służy wyłudzeniu korzyści majątkowej. Pacjent ma prawo zweryfikować uprawnienia personelu w rejestrach prowadzonych przez okręgowe izby lekarskie.