Jakie kary grożą za przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?

Odpowiedzialność za czyny związane z narkotykami reguluje w Polsce ustawa z 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Obejmuje ona m.in. posiadanie, wytwarzanie, wprowadzanie do obrotu i udzielanie środków odurzających oraz substancji psychotropowych. Wysokość kary zależy przede wszystkim od rodzaju czynu oraz ilości i rodzaju substancji.

Posiadanie narkotyków - art. 62 ustawy

Samo posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej wbrew przepisom ustawy jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 3 (art. 62 ust. 1). W wypadku mniejszej wagi sąd może orzec grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 62 ust. 3). Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość narkotyków, kara wynosi od roku do 10 lat pozbawienia wolności (art. 62 ust. 2). Pojęcie znacznej ilości nie jest sztywno zdefiniowane - ocenia je sąd na tle okoliczności sprawy.

Umorzenie postępowania - art. 62a

Jeżeli sprawca posiada nieznaczną ilość środków przeznaczonych na własny użytek, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i jego znikomą społeczną szkodliwość, prokurator lub sąd może umorzyć postępowanie - nawet przed wszczęciem dochodzenia (art. 62a). To instytucja oceniana indywidualnie w każdej sprawie; ustawodawca nie określił liczbowo, czym jest nieznaczna ilość. Nie jest to legalizacja posiadania, lecz mechanizm rezygnacji ze ścigania w drobnych przypadkach.

Prawa osoby zatrzymanej

Osobie zatrzymanej przysługują gwarancje wynikające z Konstytucji RP i Kodeksu postępowania karnego: prawo do informacji o przyczynach zatrzymania, prawo do kontaktu z adwokatem, prawo do milczenia oraz - w razie potrzeby - do pomocy tłumacza. Zatrzymanego należy zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a najpóźniej zwolnić albo przekazać do dyspozycji sądu w ciągu 48 godzin; sąd ma kolejne 24 godziny na decyzję o tymczasowym aresztowaniu. Zatrzymany ma też prawo do humanitarnego traktowania.

Rola obrońcy w sprawie narkotykowej

Pomoc adwokata lub radcy prawnego bywa decydująca dla kierunku sprawy. Obrońca może dążyć do zakwalifikowania czynu jako wypadku mniejszej wagi, wnosić o umorzenie na podstawie art. 62a, kwestionować ustalenia co do ilości substancji oraz przedstawiać okoliczności łagodzące. Warto pamiętać, że obowiązujące w Polsce przepisy różnią się od rozwiązań w innych krajach - rozwiązań zagranicznych nie da się wprost przenosić na grunt polski.