Fałszowanie recept i dokumentacji medycznej - jakie są konsekwencje prawne?

Fałszowanie dokumentacji medycznej i recept jest przestępstwem przeciwko wiarygodności dokumentów, uregulowanym w rozdziale XXXIV Kodeksu karnego. W zależności od tego, czy doszło do podrobienia (przerobienia) dokumentu, czy do poświadczenia w nim nieprawdy przez osobę uprawnioną, zastosowanie znajdzie art. 270 lub art. 271 KK. Dla personelu medycznego konsekwencje są wielowymiarowe: karne, zawodowe i cywilne.

Podstawy prawne: art. 270 i art. 271 Kodeksu karnego

Art. 270 § 1 KK dotyczy podrobienia lub przerobienia dokumentu w celu użycia za autentyczny (np. zmiana wpisów w systemie dokumentacji szpitalnej, sfałszowanie recepty) - kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W wypadku mniejszej wagi (§ 2a) grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Z kolei art. 271 § 1 KK (poświadczenie nieprawdy) odnosi się do osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu, np. lekarza wpisującego nieprawdziwe okoliczności o znaczeniu prawnym - kara od 3 miesięcy do 5 lat. Jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej (§ 3), kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat.

Dodatkowe konsekwencje dla personelu medycznego

Poza odpowiedzialnością karną sąd może orzec środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu - zgodnie z art. 41 KK na okres od roku do 15 lat. Niezależnie toczy się odpowiedzialność zawodowa przed sądem lekarskim (na podstawie ustawy o izbach lekarskich), która może zakończyć się m.in. zawieszeniem lub pozbawieniem prawa wykonywania zawodu. Pacjent poszkodowany sfałszowaną dokumentacją może dodatkowo dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia na drodze cywilnej (art. 415 i nast. Kodeksu cywilnego).

Co zrobić, gdy podejrzewasz fałszerstwo dokumentacji

Pacjent ma prawo dostępu do swojej dokumentacji medycznej (ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta) i może żądać jej kopii. W razie podejrzenia fałszerstwa warto: zabezpieczyć kopie wszystkich dokumentów i wyników, złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do prokuratury lub Policji, a także skargę do Rzecznika Praw Pacjenta oraz okręgowej izby lekarskiej. Pomocna może być konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w prawie medycznym.