Obrońca w sprawach o nielegalne wykonywanie zawodu lub działalności medycznej – na co zwrócić uwagę?

Zarzut nielegalnego prowadzenia działalności medycznej – czyli udzielania świadczeń zdrowotnych bez wymaganych uprawnień, prawa wykonywania zawodu lub bez wpisu do właściwego rejestru – należy do spraw, w których wybór doświadczonego obrońcy ma realne znaczenie. Podstawą odpowiedzialności są przepisy karne ustaw regulujących wykonywanie zawodów medycznych, a w niektórych sytuacjach także przepisy Kodeksu karnego dotyczące narażenia na niebezpieczeństwo. Dobry obrońca pomoże ustalić właściwą kwalifikację i zbudować linię obrony adekwatną do polskich realiów prawnych.

Jakie przepisy wchodzą w grę

Najczęściej spotykaną podstawą jest art. 58 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, który penalizuje udzielanie świadczeń leczniczych zastrzeżonych dla lekarza przez osobę nieposiadającą wymaganych uprawnień. Analogiczne przepisy karne zawierają ustawy regulujące inne zawody medyczne (np. pielęgniarki i położnej). Prowadzenie podmiotu leczniczego bez wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą rodzi natomiast odpowiedzialność na gruncie ustawy o działalności leczniczej. Jeżeli działanie sprawcy naraziło pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w grę może wejść także art. 160 Kodeksu karnego.

Czego szukać u obrońcy

Kluczowa jest faktyczna znajomość prawa medycznego i karnego oraz doświadczenie w sprawach dotyczących wykonywania zawodu i działalności leczniczej. Warto zwrócić uwagę na: rozumienie przepisów o prawie wykonywania zawodu i o rejestrach podmiotów leczniczych, umiejętność współpracy z biegłymi (np. z zakresu medycyny), znajomość procedury karnej oraz doświadczenie w postępowaniach przed organami ścigania i samorządami zawodowymi (izby lekarskie). Istotna jest również komunikatywność i dostępność – sprawy karne wymagają szybkiego reagowania na czynności procesowe.

Strategia obrony

Linia obrony zależy od stanu faktycznego. Często koncentruje się na wykazaniu, że czynności mieściły się w granicach posiadanych uprawnień, że nie miały charakteru świadczenia zastrzeżonego dla lekarza, albo że brak było zamiaru lub świadomości naruszenia. Obrońca bada też prawidłowość gromadzenia dowodów i może kwestionować ich dopuszczalność. Wczesny kontakt z adwokatem pozwala uniknąć niekorzystnych wypowiedzi i prawidłowo zabezpieczyć dokumentację. Przez całe postępowanie obowiązuje domniemanie niewinności oraz prawo do odmowy wyjaśnień (art. 175 KPK).