Czy można odpowiadać, jeśli nie wiedziałem, że dokument jest fałszywy?

Przestępstwo z art. 270 KK jest umyślne. Jeśli sprawca rzeczywiście nie wiedział o fałszywości dokumentu i nie godził się na posłużenie się nim jako autentycznym, brak jest znamienia umyślności, co wyłącza odpowiedzialność za ten czyn.

Co zrobić, gdy zostałem niesłusznie oskarżony o fałszerstwo?

Należy zabezpieczyć dokumenty i dowody potwierdzające wersję obrony, nie składać pochopnych wyjaśnień bez konsultacji oraz jak najszybciej skorzystać z pomocy obrońcy. Domniemanie niewinności oznacza, że to oskarżyciel musi udowodnić winę.

Posługiwanie się fałszywym dokumentem — co robi obrońca?

Prawo karne · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu użycia go za autentyczny, a także posłużenie się takim dokumentem, jest przestępstwem określonym w art. 270 Kodeksu karnego. Zagrożenie karą obejmuje grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Rolą obrońcy jest analiza, czy oskarżyciel udowodnił wszystkie znamiona czynu — a w szczególności umyślność i świadomość sprawcy.

Kiedy mówimy o fałszerstwie dokumentu

Czyn z art. 270 KK polega na podrobieniu (wytworzeniu dokumentu pozorującego autentyczność) lub przerobieniu (zmianie treści istniejącego dokumentu) w celu użycia za autentyczny, albo na używaniu tak sfałszowanego dokumentu. Przestępstwo to można popełnić wyłącznie umyślnie — kluczowe jest wykazanie, że sprawca wiedział o fałszywości dokumentu lub działał z zamiarem wprowadzenia w błąd. Odrębne, surowiej zagrożone typy dotyczą fałszowania faktur (art. 270a KK), gdzie kwalifikację zaostrza znaczna wartość, np. faktury o wartości przekraczającej ustawowy próg mienia wielkiej wartości.

Linie obrony

Najsilniejszą linią obrony jest wykazanie braku umyślności — np. że oskarżony nie wiedział, iż dokument jest sfałszowany, albo działał w usprawiedliwionym błędzie. Obrona może też kwestionować, czy dany przedmiot w ogóle spełnia prawną definicję dokumentu, podważać autentyczność dowodów oskarżenia (w tym opinii grafologicznych i kryminalistycznych), a także wskazywać uchybienia proceduralne przy gromadzeniu materiału dowodowego. Pamiętać należy, że ciężar dowodu winy spoczywa na oskarżycielu, a oskarżonego chroni domniemanie niewinności.

Łagodzenie odpowiedzialności

Polski proces karny przewiduje instytucje pozwalające na łagodniejsze zakończenie sprawy. Dobrowolne poddanie się karze (art. 387 KPK) oraz wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy (art. 335 KPK) pozwalają, za zgodą stron i sądu, uzgodnić wymiar kary. Na korzyść oskarżonego działają okoliczności łagodzące: dotychczasowa niekaralność, współpraca z organami, naprawienie szkody czy działanie pod wpływem innej osoby. W wypadku drobniejszego czynu sąd może rozważyć warunkowe umorzenie postępowania, jeśli spełnione są ustawowe przesłanki.

Najczęstsze pytania

Jaka kara grozi za posługiwanie się fałszywym dokumentem?
Zgodnie z art. 270 Kodeksu karnego grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. W wypadku mniejszej wagi kara jest łagodniejsza.
Czy można odpowiadać, jeśli nie wiedziałem, że dokument jest fałszywy?
Przestępstwo z art. 270 KK jest umyślne. Jeśli sprawca rzeczywiście nie wiedział o fałszywości dokumentu i nie godził się na posłużenie się nim jako autentycznym, brak jest znamienia umyślności, co wyłącza odpowiedzialność za ten czyn.
Co zrobić, gdy zostałem niesłusznie oskarżony o fałszerstwo?
Należy zabezpieczyć dokumenty i dowody potwierdzające wersję obrony, nie składać pochopnych wyjaśnień bez konsultacji oraz jak najszybciej skorzystać z pomocy obrońcy. Domniemanie niewinności oznacza, że to oskarżyciel musi udowodnić winę.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę