Groźby karalne (art. 190 k.k.) – dostałem wezwanie, co robić?

Wezwanie na przesłuchanie w sprawie z art. 190 Kodeksu karnego budzi niepokój, ale samo w sobie nie przesądza o winie. Możesz zostać wezwany w różnych rolach: jako świadek, osoba zawiadamiająca albo podejrzany. Pierwszą rzeczą, którą warto ustalić, jest to, w jakim charakterze i przez kogo zostałeś wezwany (policja, prokuratura, sąd), bo od tego zależą Twoje prawa i sposób działania. Nie ignoruj wezwania, ale też nie składaj pochopnych oświadczeń przed rozmową z obrońcą.

Czym jest groźba karalna w rozumieniu art. 190 k.k.

Zgodnie z art. 190 § 1 k.k. groźbą karalną jest grożenie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Kluczowe są dwa elementy: po pierwsze groźba musi dotyczyć popełnienia przestępstwa (a nie dowolnej dolegliwości), po drugie obawa pokrzywdzonego musi być uzasadniona, czyli oceniana obiektywnie – tak, jak zareagowałby przeciętny człowiek w danych okolicznościach. Forma groźby nie ma znaczenia: może być wypowiedziana ustnie, na piśmie, w wiadomości, gestem czy przez osobę trzecią. Dla bytu przestępstwa nie jest istotne, czy sprawca rzeczywiście zamierzał i mógł groźbę spełnić – liczy się realny wpływ na poczucie bezpieczeństwa pokrzywdzonego.

Jaka kara grozi za groźby karalne

Przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3. Zgodnie z ogólnymi zasadami wymiaru kary (art. 37a i 58 k.k.) sąd może w to miejsce orzec grzywnę albo karę ograniczenia wolności, zwłaszcza wobec sprawcy dotychczas niekaranego. Możliwe jest też warunkowe umorzenie postępowania, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Warto wiedzieć, że groźba karalna to typ podstawowy – odrębne przepisy przewidują surowsze sankcje za groźby kwalifikowane, na przykład groźbę wobec funkcjonariusza publicznego albo groźbę jako element zmuszania (art. 191 k.k.) czy znęcania.

Ściganie na wniosek – co to oznacza dla obu stron

Groźba karalna jest ścigana na wniosek pokrzywdzonego (art. 190 § 2 k.k.). Oznacza to, że organy ścigania co do zasady nie prowadzą postępowania bez formalnego wniosku osoby pokrzywdzonej. Wniosek można cofnąć, ale po jego złożeniu postępowanie toczy się już z urzędu. Wyjątkowo, na podstawie art. 12 § 4 Kodeksu postępowania karnego, prokurator może wszcząć lub prowadzić sprawę mimo braku wniosku, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że brak wniosku wynika z obawy przed odwetem, lub gdy przemawia za tym interes społeczny. Dla osoby pokrzywdzonej oznacza to, że to ona inicjuje postępowanie; dla osoby podejrzanej – że pojednanie i cofnięcie wniosku może realnie zakończyć sprawę.