Oszustwo finansowe w internecie – jak prawnik może pomóc odzyskać pieniądze?

Oszustwa internetowe — phishing, kradzież tożsamości, fałszywe inwestycje, przejęcie konta bankowego — dotykają coraz więcej osób. Po wykryciu oszustwa liczy się szybkość reakcji, a wsparcie prawnika może realnie zwiększyć szanse na odzyskanie pieniędzy oraz uchronić przed kolejnymi stratami. Poniżej wyjaśniamy, co zrobić od razu i jak wygląda dochodzenie roszczeń.

Pierwsze kroki po wykryciu oszustwa

Najpierw skontaktuj się z bankiem, zgłoś nieautoryzowaną transakcję i poproś o zablokowanie kart oraz dostępu do bankowości. Następnie zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu, korespondencję z oszustem, potwierdzenia przelewów i wyciągi. Złóż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji lub w prokuraturze — oszustwo jest przestępstwem z art. 286 Kodeksu karnego. Im szybciej zgłosisz sprawę, tym większe szanse na zatrzymanie środków, zanim zostaną przelane dalej.

Prawa przy nieautoryzowanych transakcjach (PSD2)

W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej obowiązują przepisy ustawy o usługach płatniczych, wdrażającej unijną dyrektywę PSD2. Co do zasady bank (dostawca usług płatniczych) ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu, zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji i przywrócić rachunek do stanu sprzed niej, chyba że istnieje uzasadnione podejrzenie oszustwa po stronie klienta. Odpowiedzialność płatnika za transakcje nieautoryzowane jest ograniczona kwotowo, a brak silnego uwierzytelnienia po stronie banku może przesuwać ryzyko na bank. To ważny argument w sporze o zwrot środków.

W czym pomaga pełnomocnik

Prawnik pomaga ocenić sytuację prawną, przygotować reklamację do banku i — w razie odmowy — skargę do Rzecznika Finansowego lub pozew. Wspiera w kontaktach z organami ścigania, redaguje zawiadomienie o przestępstwie, dba o właściwe udokumentowanie roszczeń oraz reprezentuje klienta w postępowaniu cywilnym o zwrot środków lub odszkodowanie. W sprawach z elementem cyfrowym pomocna bywa współpraca z biegłymi z zakresu informatyki śledczej. Należy zachować ostrożność wobec podmiotów obiecujących „gwarantowane” odzyskanie pieniędzy — same bywają formą oszustwa.

Jak zmniejszyć ryzyko w przyszłości

Włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe, aktualizuj oprogramowanie i nie podawaj danych logowania ani kodów na żądanie otrzymane mailem, SMS-em czy telefonicznie — bank nigdy nie prosi o pełne hasło czy kod BLIK do „zabezpieczenia” konta. Regularnie sprawdzaj historię rachunku, a oferty inwestycyjne weryfikuj na liście ostrzeżeń publicznych Komisji Nadzoru Finansowego. Czujność wobec ofert „zbyt dobrych, by były prawdziwe” to najskuteczniejsza prewencja.