Prawnik wspierający ofiary przemocy ekonomicznej — co robi?

Przemoc ekonomiczna to jedna z form przemocy domowej, polegająca na kontrolowaniu lub ograniczaniu dostępu osoby do środków finansowych, utrudnianiu pracy lub uzależnianiu jej od sprawcy. Bywa mniej widoczna niż przemoc fizyczna, ale równie dotkliwa. Prawnik pomaga osobie doznającej takiej przemocy zrozumieć jej prawa, zabezpieczyć dowody i podjąć kroki prowadzące do odzyskania samodzielności finansowej.

Czym jest przemoc ekonomiczna w polskim prawie

Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (po nowelizacji obowiązującej od 2023 r. zmieniono nazwę z 'przemocy w rodzinie' na 'przemoc domową') wprost wymienia przemoc ekonomiczną jako jedną z form przemocy domowej, obok fizycznej, psychicznej i seksualnej. Oznacza to działania prowadzące do naruszenia własności lub kondycji ekonomicznej osoby. Uznanie przemocy ekonomicznej za odrębną kategorię ułatwia korzystanie z procedury 'Niebieskie Karty' i innych instrumentów ochrony.

Jakie prawa ma osoba doznająca przemocy

Najpoważniejsze przejawy przemocy domowej, w tym znęcanie się psychiczne połączone z presją ekonomiczną, mogą wyczerpywać znamiona przestępstwa znęcania się z art. 207 Kodeksu karnego. Osoba pokrzywdzona może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do policji lub prokuratury. Niezależnie od drogi karnej dostępne są środki ochrony: sąd może w trybie cywilnym (na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego) nakazać sprawcy opuszczenie wspólnego mieszkania oraz zakazać zbliżania się; policja i żandarmeria mogą też wydać natychmiastowy nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania. Przemoc bywa również istotną okolicznością w sprawie o rozwód i przy podziale majątku.

Jak pomaga prawnik

Rola prawnika obejmuje: wyjaśnienie dostępnych dróg prawnych (karnej, cywilnej, rodzinnej), pomoc w udokumentowaniu przemocy ekonomicznej (wyciągi bankowe, korespondencja, świadkowie), reprezentację w postępowaniu rozwodowym i o podział majątku, a także wnioskowanie o środki ochrony. Prawnik może też skierować osobę do bezpłatnych instytucji wsparcia — ośrodków pomocy społecznej, specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej oraz Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie 'Niebieska Linia'.

Dokumentowanie i wsparcie