
Czy wykroczenie drogowe znika? Punkty karne i przedawnienie
Prawo drogowe · 4 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Wbrew obiegowej opinii wykroczenie drogowe nie znika z dnia na dzień. Jego skutki rozkładają się w czasie na kilku płaszczyznach: punkty karne kasują się po określonym okresie, mandat (grzywna) ulega przedawnieniu, a samo wykroczenie przedawnia się jako czyn karalny. Zasady te kilkukrotnie się zmieniały - duża reforma punktów karnych weszła w życie 17 września 2022 r., a od 1 stycznia 2023 r. zmienił się moment naliczania okresu kasacji punktów. Poniżej wyjaśniamy, ile lat dane wykroczenie ciąży na kierowcy, kiedy punkty znikają z ewidencji CEPiK, jak działa przedawnienie wykroczenia i grzywny oraz jakie kroki możesz podjąć, by uporządkować swoją sytuację. Artykuł dotyczy stanu prawnego obowiązującego w Polsce.
System punktów karnych w Polsce - jak działa
Punkty karne to administracyjna ewidencja prowadzona w systemie CEPiK przez Policję, niezależna od grzywny. Maksymalna liczba punktów za jedno naruszenie wynosi obecnie 15 (po reformie z 17 września 2022 r. taryfikator został zaostrzony - wcześniej maksimum wynosiło 10). Przekroczenie limitu punktów ma poważne skutki: kierowca, który ma prawo jazdy dłużej niż rok, traci je po przekroczeniu 24 punktów, a kierowca w okresie próbnym (pierwszy rok) - już po przekroczeniu 20 punktów. Po stwierdzeniu przekroczenia limitu starosta kieruje kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (ponowny egzamin). Punkty są przypisywane do konkretnych naruszeń wymienionych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego.
Kiedy kasują się punkty karne
Zasada usuwania punktów istotnie zmieniła się od 1 stycznia 2023 r. Obecnie punkty karne kasują się po upływie 1 roku od dnia uiszczenia grzywny za naruszenie (a nie od daty samego wykroczenia). Oznacza to, że dopóki nie zapłacisz mandatu, bieg rocznego terminu nie rusza - punkty mogą widnieć w ewidencji znacznie dłużej. To istotna zmiana w stosunku do wcześniejszego stanu prawnego, gdy punkty kasowały się po roku od daty popełnienia naruszenia niezależnie od zapłaty. Warto regularnie sprawdzać stan swoich punktów - można to zrobić bezpłatnie i zdalnie w serwisie mobywatel lub na portalu gov.pl (usługa Sprawdź swoje punkty karne), a także osobiście na komendzie Policji.
Czy nadal działa kurs redukujący punkty karne
To jeden z najczęstszych mitów. Możliwość zmniejszenia liczby punktów przez udział w jednodniowym szkoleniu w WORD została zniesiona 17 września 2022 r. Obecnie nie ma już kursów, które kasują 6 punktów co pół roku - tego rozwiązania po prostu nie ma w obowiązującym prawie. Punkty znikają wyłącznie z upływem ustawowego terminu (rok od zapłaty grzywny) albo przy okazji ponownego egzaminu po przekroczeniu limitu. Jeżeli spotkasz ofertę 'kursu kasującego punkty', traktuj ją z dużą ostrożnością - po reformie z 2022 r. takie szkolenia nie redukują już punktów w ewidencji.
Najczęstsze pytania
Po jakim czasie kasują się punkty karne?
Od 1 stycznia 2023 r. punkty karne kasują się po upływie 1 roku od dnia zapłaty grzywny za dane naruszenie - a nie od daty wykroczenia. Dopóki mandat nie zostanie opłacony, roczny termin nie zaczyna biec, więc punkty mogą widnieć w ewidencji CEPiK dłużej.
Czy można zmniejszyć punkty karne kursem w WORD?
Nie. Kursy redukujące punkty (kasujące 6 punktów co pół roku) zostały zniesione 17 września 2022 r. i obecnie nie funkcjonują. Punkty znikają wyłącznie z upływem ustawowego terminu albo w związku z ponownym egzaminem po przekroczeniu limitu.
Po ilu punktach traci się prawo jazdy?
Kierowca posiadający prawo jazdy dłużej niż rok traci uprawnienia po przekroczeniu 24 punktów. W okresie próbnym (pierwszy rok od uzyskania prawa jazdy) limit jest niższy i wynosi 20 punktów. Po przekroczeniu starosta kieruje na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Po jakim czasie przedawnia się wykroczenie drogowe?
Zgodnie z art. 45 Kodeksu wykroczeń karalność wykroczenia ustaje po roku od jego popełnienia, a jeśli w tym czasie wszczęto postępowanie - po 2 latach od zakończenia tego okresu (łącznie do 3 lat). Po upływie tych terminów nie można już ukarać sprawcy.
Czy mogę wycofać się z przyjętego mandatu?
Co do zasady nie. Prawomocnie przyjęty mandat można uchylić tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy czyn w ogóle nie był wykroczeniem (art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Dlatego decyzję o przyjęciu mandatu warto podjąć rozważnie - jeśli kwestionujesz winę, lepiej odmówić przyjęcia na miejscu.
Jak sprawdzić swoje punkty karne za darmo?
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (art. 45 - przedawnienie karalności)
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (mandaty, art. 101)
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (ewidencja punktów karnych, art. 130 i nast.)
- Sprawdź swoje punkty karne - serwis gov.pl / mObywatel
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Opisz sprawę