Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu epidemiologicznemu - co grozi i jak się bronić?

Naruszenia zasad bezpieczeństwa epidemiologicznego - od narażenia innej osoby na zarażenie chorobą zakaźną po nieprzestrzeganie kwarantanny czy nakazów sanitarnych - mogą rodzić odpowiedzialność na różnych płaszczyznach: karnej, wykroczeniowej i administracyjnej. To, która z nich wchodzi w grę, zależy od wagi czynu i tego, czy doszło do realnego sprowadzenia niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia ludzi.

Odpowiedzialność karna - narażenie na zarażenie

Kodeks karny przewiduje kilka czynów istotnych przy zagrożeniach epidemicznych. Art. 161 KK penalizuje narażenie innej osoby na zarażenie m.in. chorobą zakaźną. Art. 165 KK dotyczy sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego dla życia lub zdrowia wielu osób przez szerzenie choroby zakaźnej - czyn ten zagrożony jest karą pozbawienia wolności. Surowość kary rośnie, gdy następstwem jest ciężki uszczerbek na zdrowiu lub śmierć. Kwalifikacja zawsze zależy od ustalonych okoliczności faktycznych.

Wykroczenia i kary administracyjne

Drobniejsze naruszenia, jak nieprzestrzeganie nakazów, zakazów i ograniczeń wydanych w celu zapobiegania chorobom zakaźnym, mogą być wykroczeniami (m.in. art. 116 Kodeksu wykroczeń) zagrożonymi grzywną. Niezależnie od odpowiedzialności wykroczeniowej organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą nakładać administracyjne kary pieniężne na podstawie ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. To dwie odrębne ścieżki, które mogą się na siebie nakładać.

Jak wygląda obrona i rola adwokata

Obrona w takich sprawach polega m.in. na badaniu, czy zarzucany czyn rzeczywiście wyczerpuje znamiona przestępstwa lub wykroczenia, czy zachowana została właściwa procedura, oraz czy dowody są wystarczające. Istotne bywa wykazanie braku umyślności lub należytej staranności oskarżonego. W postępowaniu administracyjnym (kary nakładane przez Sanepid) przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Pomoc adwokata pozwala wybrać właściwą strategię i dotrzymać terminów procesowych.