Przestępstwa przeciwko ochronie informacji - czym zajmuje się prawnik?

Przestępstwa przeciwko ochronie informacji to grupa czynów uregulowanych w rozdziale XXXIII Kodeksu karnego (art. 265-269b). Należą do nich m.in. nielegalny dostęp do systemu informatycznego (tzw. hacking), podsłuch komputerowy, niszczenie danych czy ujawnianie informacji niejawnej. Prawnik w takich sprawach broni osoby oskarżonej albo reprezentuje pokrzywdzonego - na przykład firmę, która padła ofiarą wycieku danych. Wyjaśniamy, jak wyglądają te sprawy w polskim prawie.

Najważniejsze przestępstwa z rozdziału XXXIII KK

Art. 267 KK karze nieuprawnione uzyskanie dostępu do informacji - w tym przełamanie lub ominięcie zabezpieczeń systemu informatycznego (hacking) oraz zakładanie podsłuchu; grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. Art. 268 i 268a KK chronią integralność i dostępność danych (niszczenie, usuwanie, utrudnianie dostępu). Art. 269 KK dotyczy sabotażu komputerowego wymierzonego w dane o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. Art. 269b KK karze m.in. wytwarzanie i udostępnianie tzw. narzędzi hakerskich oraz haseł dostępowych. Ujawnienie informacji niejawnej reguluje art. 265 KK.

Gdzie kończy się ten rozdział, a zaczyna inny

Warto rozróżnić obszary, które źródłowy artykuł niepotrzebnie zlewał w jedno. Fałszowanie dokumentów to nie rozdział o ochronie informacji, lecz odrębne przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów (art. 270 i nast. KK). Z kolei naruszenia ochrony danych osobowych mają wymiar przede wszystkim administracyjny - na gruncie RODO i ustawy o ochronie danych osobowych odpowiada się przed Prezesem UODO (możliwe są też kary pieniężne), a tylko w określonych sytuacjach pojawia się odpowiedzialność karna (art. 107-108 ustawy o ochronie danych osobowych).

Rola prawnika - obrona i reprezentacja pokrzywdzonego

Po stronie obrony prawnik bada legalność pozyskania dowodów cyfrowych, analizuje, czy doszło do faktycznego przełamania zabezpieczeń, oraz kwestionuje istnienie zamiaru. W sprawach informatycznych kluczowa bywa współpraca z biegłym z zakresu informatyki śledczej. Po stronie pokrzywdzonego prawnik pomaga złożyć zawiadomienie o przestępstwie, zabezpieczyć logi i zrzuty ekranu, a także dochodzić odszkodowania na drodze cywilnej. Ciężar udowodnienia winy zawsze spoczywa na oskarżycielu.