Naruszenie tajemnicy korespondencji (art. 267 KK) - jak dobrać prawnika i bronić swoich praw?

Tajemnica korespondencji jest chroniona zarówno przez Konstytucję (art. 49), jak i przez prawo karne. Bezprawne uzyskanie dostępu do cudzej korespondencji - listu, e-maila, wiadomości w komunikatorze - opisuje art. 267 Kodeksu karnego. Czyn ten jest zagrożony grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Co istotne dla pokrzywdzonego: przestępstwo to ścigane jest na wniosek osoby pokrzywdzonej (art. 267 § 5 KK), więc bez złożenia wniosku organy ścigania nie wszczną postępowania.

Co dokładnie chroni art. 267 KK

Przepis penalizuje kilka zachowań. Karze podlega ten, kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, m.in. otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne zabezpieczenia (hasło, szyfrowanie). Tej samej karze podlega osoba, która zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym czy programem do przechwytywania informacji, a także ten, kto pozyskaną w ten sposób informację ujawnia innej osobie. Ochrona obejmuje wszystkie formy komunikacji - tradycyjną pocztę, pocztę elektroniczną i wiadomości w mediach społecznościowych.

Droga karna i cywilna

Pokrzywdzony może działać dwutorowo. Na drodze karnej składa do prokuratury lub Policji wniosek o ściganie wraz z opisem zdarzenia i posiadanymi dowodami. Równolegle - na drodze cywilnej - tajemnica korespondencji jest dobrem osobistym chronionym przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Można więc żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, a także zadośćuczynienia za krzywdę lub odszkodowania za szkodę majątkową (art. 448 KC). Uwaga: roszczenia cywilne o ochronę dóbr osobistych co do zasady się przedawniają, dlatego nie warto zwlekać - twierdzenie, jakoby roszczenia te "nie przedawniają się nigdy", jest nieścisłe.

Jak wybrać i ocenić prawnika

Przy doborze adwokata lub radcy prawnego warto sprawdzić jego doświadczenie w sprawach z zakresu cyberprzestępczości i ochrony prywatności, bo przechwytywanie korespondencji elektronicznej wymaga znajomości dowodów cyfrowych. Na wstępnej konsultacji omawia się stan faktyczny, zebrane dowody oraz strukturę wynagrodzenia. Wynagrodzenie ustala się umownie - najczęściej jako stawkę za sprawę (ryczałt), stawkę godzinową lub honorarium uzależnione częściowo od efektu. W odróżnieniu od niektórych systemów zagranicznych, w polskich sprawach karnych nie funkcjonuje typowe "wynagrodzenie od wygranej" jako procent zasądzonej kwoty - takie ustalenia spotyka się raczej w sprawach cywilnych i z istotnymi ograniczeniami etycznymi.