Co grozi za korupcję w Polsce?

Korupcja w polskim prawie nie jest jednym przestępstwem - to grupa czynów opisanych głównie w Kodeksie karnym: łapownictwo urzędnicze, płatna protekcja, korupcja w obrocie gospodarczym, korupcja wyborcza i sportowa. Łączy je wykorzystanie funkcji lub wpływów dla korzyści majątkowej lub osobistej. Poniżej wyjaśniamy, co konkretnie grozi za poszczególne typy korupcji i kiedy sprawca może liczyć na łagodniejsze potraktowanie. Tekst ma charakter informacyjny.

Łapownictwo bierne - przyjęcie korzyści (art. 228 KK)

Łapownictwo bierne (sprzedajność) popełnia osoba pełniąca funkcję publiczną, która przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę w związku z pełnieniem tej funkcji (art. 228 Kodeksu karnego). Typ podstawowy zagrożony jest karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Wypadek mniejszej wagi zagrożony jest karą do 2 lat. Jeżeli korzyść ma znaczną wartość albo przyjęto ją za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, kara jest surowsza - od 1 roku do 10 lat, a przy korzyści wielkiej wartości od 2 do 12 lat.

Łapownictwo czynne - wręczenie korzyści (art. 229 KK)

Łapownictwo czynne (przekupstwo) popełnia ten, kto udziela albo obiecuje korzyść majątkową lub osobistą osobie pełniącej funkcję publiczną (art. 229 KK). Zagrożenie karą jest analogiczne jak przy łapownictwie biernym - od 6 miesięcy do 8 lat w typie podstawowym, surowiej przy korzyściach znacznej i wielkiej wartości. Istotne: sprawca, który wręczył korzyść, nie podlega karze, jeżeli korzyść została przyjęta, a on sam zawiadomił o tym organ ścigania i ujawnił wszystkie istotne okoliczności, zanim organ się o przestępstwie dowiedział (klauzula niekaralności z art. 229 § 6 KK).

Płatna protekcja (art. 230 i 230a KK)

Płatna protekcja bierna (art. 230 KK) to powoływanie się na wpływy w instytucji publicznej i przyjmowanie korzyści za pośrednictwo w załatwieniu sprawy. Płatna protekcja czynna (art. 230a KK) to udzielenie korzyści osobie powołującej się na takie wpływy. Oba czyny zagrożone są karą pozbawienia wolności, co do zasady od 6 miesięcy do 8 lat.

Korupcja gospodarcza, wyborcza i sportowa

Kodeks karny penalizuje też korupcję menedżerską w obrocie gospodarczym - art. 296a KK obejmuje przyjęcie lub udzielenie korzyści osobie pełniącej funkcję kierowniczą w jednostce gospodarczej w zamian za działanie na szkodę tej jednostki. Korupcję wyborczą (np. sprzedaż głosu) reguluje art. 250a KK. Korupcję sportową - ustrojenie wyniku zawodów za korzyść - reguluje ustawa o sporcie. Wspólnym mianownikiem jest wymiana korzyści za nadużycie zaufania lub funkcji.