Co grozi za napaść na funkcjonariusza Służby Więziennej?

Funkcjonariusz Służby Więziennej jest funkcjonariuszem publicznym, dlatego napaść na niego podczas pełnienia obowiązków jest kwalifikowana surowiej niż zwykłe naruszenie nietykalności. Z drugiej strony temat ma dwie strony: odpowiedzialność karną ponosi osadzony lub inna osoba, która zaatakuje funkcjonariusza, ale odpowiedzialność - i to dyscyplinarną oraz karną - ponosi też sam funkcjonariusz, jeśli to on dopuści się przemocy wobec osadzonego.

Czynna napaść na funkcjonariusza publicznego

Czynna napaść na funkcjonariusza publicznego (lub osobę do pomocy mu przybraną) podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych jest przestępstwem stypizowanym w art. 223 Kodeksu karnego, zagrożonym karą pozbawienia wolności. Jeżeli napaść powoduje skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, kara jest wyższa. Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza podczas wykonywania obowiązków to z kolei odrębny czyn z art. 222 KK. Znieważenie funkcjonariusza reguluje art. 226 KK. Kwalifikacja konkretnego zachowania zależy od jego charakteru i skutków, dlatego oceny powinien dokonać prawnik na podstawie akt sprawy.

Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariusza, który użył przemocy

Gdy to funkcjonariusz Służby Więziennej dopuszcza się przemocy wobec osadzonego, ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną na zasadach określonych w ustawie o Służbie Więziennej, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karnej. Katalog kar dyscyplinarnych obejmuje między innymi naganę, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby, wyznaczenie na niższe stanowisko, a w najpoważniejszych przypadkach wydalenie ze służby. Wydalenie nie jest stosowane automatycznie - przełożony i sąd dyscyplinarny ważą stopień zawinienia, okoliczności zdarzenia oraz dotychczasowy przebieg służby. Funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego.

Co wpływa na surowość sankcji

Przy ocenie zarówno odpowiedzialności karnej, jak i dyscyplinarnej znaczenie mają konkretne okoliczności zdarzenia: stopień zagrożenia, skutki czynu, motywacja sprawcy oraz jego dotychczasowa postawa. W sprawach karnych sąd uwzględnia dyrektywy wymiaru kary z Kodeksu karnego, w tym uprzednią karalność. W postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariusza bierze się pod uwagę przebieg służby i okoliczności łagodzące. Orzecznictwo sądów (w tym sądów apelacyjnych) wskazuje, że nie każde uchybienie uzasadnia najsurowszą sankcję - wymagana jest indywidualna ocena.