Co grozi za nielegalne wykonywanie zawodu biegłego rewidenta

Zawód biegłego rewidenta jest w Polsce zawodem regulowanym, a badanie sprawozdań finansowych - czynnością zastrzeżoną dla osób i podmiotów wpisanych do odpowiednich rejestrów. Posługiwanie się tytułem biegłego rewidenta bez uprawnień albo wykonywanie czynności rewizji finansowej bez wpisu naraża na odpowiedzialność karną i administracyjną. Podstawą prawną jest ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Ten artykuł wyjaśnia, kto i na jakich warunkach może legalnie wykonywać ten zawód, jakie kary grożą za działanie bez uprawnień, jak zweryfikować, czy dana osoba jest wpisana na listę, oraz jak działa nadzór sprawowany przez Polską Agencję Nadzoru Audytowego. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.

Kto może legalnie wykonywać zawód biegłego rewidenta

Biegłym rewidentem może być wyłącznie osoba wpisana do rejestru biegłych rewidentów prowadzonego przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów (PIBR), której organem jest Krajowa Rada Biegłych Rewidentów (KRBR). Tytuł i czynności są zastrzeżone ustawowo - nie wystarczą same kompetencje czy doświadczenie księgowe. Co istotne, badanie ustawowe sprawozdań finansowych może być przeprowadzane jedynie przez biegłego rewidenta działającego w imieniu firmy audytorskiej wpisanej na listę firm audytorskich prowadzoną przez Polską Agencję Nadzoru Audytowego (PANA). Oznacza to dwupoziomową reglamentację: uprawnienia po stronie osoby (wpis do rejestru biegłych rewidentów) oraz po stronie podmiotu, w imieniu którego wykonywane jest badanie (wpis firmy audytorskiej). Samo posiadanie tytułu nie uprawnia więc automatycznie do podpisywania sprawozdania z badania w dowolnych okolicznościach.

Droga do uzyskania uprawnień - egzaminy, praktyka, ślubowanie

Ustawa o biegłych rewidentach określa warunki wpisu do rejestru. Kandydat musi m.in.: mieć pełną zdolność do czynności prawnych i korzystać z pełni praw publicznych, posiadać nieposzlakowaną opinię i nie być skazanym za określone przestępstwa, ukończyć studia wyższe (lub spełnić równoważne warunki uznane przez właściwy organ), odbyć wymaganą praktykę i aplikację (w zakresie rachunkowości oraz rewizji finansowej), a także złożyć z wynikiem pozytywnym egzaminy przeprowadzane przez Komisję Egzaminacyjną oraz egzamin dyplomowy. Po spełnieniu warunków kandydat składa ślubowanie i zostaje wpisany do rejestru. To rozbudowany, wieloletni proces, którego sensem jest zapewnienie, że badanie sprawozdań prowadzą osoby o zweryfikowanej wiedzy i niezależności. Szczegółowe, aktualne wymagania zawsze należy sprawdzić w obowiązującym brzmieniu ustawy i w komunikatach PIBR, ponieważ przepisy w tym obszarze bywają nowelizowane.