
Jakie są konsekwencje nielegalnego wykonywania zawodu pośrednika nieruchomości?
Nieruchomości · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Wokół zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami narosło wiele nieporozumień. Część popularnych treści sugeruje, że do legalnej działalności potrzebna jest 'licencja' wydawana przez urząd. Tymczasem od 1 stycznia 2014 r. zawód pośrednika został w Polsce zderegulowany – zniesiono obowiązek licencji i egzaminu państwowego. Nie oznacza to jednak braku jakichkolwiek wymogów ani odpowiedzialności.
Jak naprawdę wygląda regulacja zawodu pośrednika
Zasady wykonywania zawodu określa ustawa o gospodarce nieruchomościami. Pośrednikiem może być przedsiębiorca prowadzący działalność polegającą na pośrednictwie w obrocie nieruchomościami. Kluczowe obowiązki to: zawieranie z klientem umowy pośrednictwa w formie pisemnej (pod rygorem nieważności) oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa. Brak licencji państwowej jest dziś normą, a nie naruszeniem prawa – formalny 'rejestr licencji' już nie funkcjonuje.
Realne konsekwencje naruszeń
Najczęstszym i wprost sankcjonowanym uchybieniem jest brak wymaganego ubezpieczenia OC – ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje za to karę pieniężną nakładaną w drodze decyzji administracyjnej. Niezależnie od tego pośrednik ponosi odpowiedzialność cywilną wobec klienta za szkody wyrządzone nienależytym wykonaniem umowy (art. 471 i nast. Kodeksu cywilnego). Jeżeli pośrednik dopuści się oszustwa czy przywłaszczenia środków klienta, wchodzi w grę odpowiedzialność karna (m.in. art. 286 i art. 284 KK). Warto traktować ostrożnie kursujące w sieci konkretne kwoty kar (np. 'do 90 000 PLN nałożone przez UOKiK') – nie odzwierciedlają one rzeczywistego stanu prawnego i nie należy ich przyjmować bez weryfikacji.
Jak chronić się jako klient
Przed podpisaniem umowy warto poprosić pośrednika o aktualną polisę OC i sprawdzić zakres usługi w umowie pośrednictwa, która musi mieć formę pisemną. Dobrze jest precyzyjnie określić wysokość i moment wymagalności wynagrodzenia oraz upewnić się, kto i za co odpowiada. Przy samej transakcji bezpieczeństwo prawne zapewnia przede wszystkim umowa zawierana w formie aktu notarialnego – to notariusz, a nie pośrednik, gwarantuje ważność przeniesienia własności nieruchomości.
Najczęstsze pytania
Czy do pośrednictwa w nieruchomościach potrzebna jest licencja?
Nie. Od 1 stycznia 2014 r. zawód pośrednika został zderegulowany – zniesiono obowiązkową licencję i egzamin państwowy. Pozostały jednak wymogi, w tym obowiązkowa umowa pisemna i ubezpieczenie OC pośrednika.
Co grozi za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC pośrednika?
Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje za to karę pieniężną nakładaną decyzją administracyjną. Brak ważnego OC naraża też klientów na trudności w dochodzeniu odszkodowania za szkody.
Czy umowa pośrednictwa musi mieć formę pisemną?
Tak. Umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami wymaga formy pisemnej (lub elektronicznej) pod rygorem nieważności – tak stanowi ustawa o gospodarce nieruchomościami.
Gdzie zgłosić nieuczciwego pośrednika?
W zależności od sprawy można zwrócić się do rzecznika praw konsumentów, do prokuratury (przy podejrzeniu przestępstwa, np. oszustwa) lub dochodzić roszczeń cywilnych przed sądem. Pomocna bywa również skarga do ubezpieczyciela pośrednika.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę