Jakie są konsekwencje oszustwa matrymonialnego w Polsce?

Oszustwo matrymonialne to wykorzystanie pozorowanej relacji uczuciowej lub deklaracji chęci zawarcia małżeństwa do wyłudzenia od drugiej osoby pieniędzy lub majątku. W polskim prawie nie jest to odrębny typ przestępstwa, lecz szczególna postać oszustwa opisanego w art. 286 Kodeksu karnego. Skala strat bywa znaczna, a ofiary, oprócz uszczerbku finansowego, mierzą się z poczuciem zdrady i wstydu, które utrudnia zgłoszenie sprawy.

Oszustwo matrymonialne jako przestępstwo z art. 286 KK

Zgodnie z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. W wypadku mniejszej wagi sąd może orzec łagodniejszą karę, a gdy szkoda dotyczy mienia o wartości znacznej (typ kwalifikowany z art. 294 KK), zagrożenie sięga od roku do 10 lat. Do skazania konieczne jest wykazanie, że sprawca działał z zamiarem oszukania już w chwili nawiązywania relacji i dążył do korzyści majątkowej.

Co musi udowodnić ofiara

Kluczowe jest powiązanie zachowania sprawcy ze szkodą majątkową oraz wykazanie zamiaru oszustwa. Pomocne są dowody takie jak korespondencja, potwierdzenia przelewów, historia transakcji, zeznania świadków oraz wszelkie dokumenty obrazujące fałszywe historie o rzekomych kryzysach finansowych. Warto pamiętać, że w postępowaniu karnym to organy ścigania, a nie sama ofiara, prowadzą dowodzenie, jednak zgromadzony przez pokrzywdzonego materiał istotnie ułatwia ustalenie przebiegu zdarzeń.

Jak odzyskać pieniądze i gdzie szukać pomocy

Pokrzywdzony może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji lub w prokuraturze. Niezależnie od postępowania karnego przysługuje mu droga cywilna: powództwo o zwrot świadczenia, w tym o naprawienie szkody, a w niektórych konfiguracjach roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. W toku postępowania karnego sąd może też orzec obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 46 Kodeksu karnego. W sprawach z elementem internetowym zawiadomienie można skierować również do jednostek zajmujących się cyberprzestępczością.