Czy wykroczenie drogowe znika z rejestru? Punkty karne i przedawnienie

Wykroczenia drogowe nie znikają z dnia na dzień - ich skutki utrzymują się przez system punktów karnych oraz dopóki nie upłynie termin przedawnienia karalności. Warto wiedzieć, kiedy punkty kasują się z ewidencji, jak długo można ukarać kierowcę i jakie znaczenie ma zapłata grzywny.

System punktów karnych dla kierowców

Punkty karne za naruszenia przepisów ruchu drogowego ewidencjonuje Policja w centralnej ewidencji kierowców. Suma punktów ma znaczenie dla zatrzymania prawa jazdy: kierowca, który przekroczył 24 punkty (lub 20 punktów, jeśli prawo jazdy posiada krócej niż rok), może zostać skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub utracić uprawnienia. Liczba punktów za poszczególne wykroczenia oraz wysokość grzywien wynika z taryfikatora, który był kilkukrotnie zaostrzany - od 2022 r. za najpoważniejsze naruszenia można otrzymać do 15 punktów i wysokie mandaty, a recydywa drogowa (powtórzenie tego samego naruszenia w ciągu 2 lat) skutkuje podwojeniem grzywny.

Kiedy kasują się punkty karne

Zgodnie z obowiązującymi przepisami punkty karne usuwa się z ewidencji po upływie roku od dnia uiszczenia grzywny za naruszenie. Co istotne, termin liczy się od daty zapłaty, a nie od daty popełnienia czynu czy nałożenia mandatu - dopóki grzywna nie zostanie opłacona, punkty pozostają w ewidencji. Należy pamiętać, że zasady kasowania punktów i możliwość ich redukcji przez odpłatne szkolenie były wielokrotnie zmieniane; przed podjęciem decyzji warto sprawdzić aktualny stan prawny lub stan własnego konta punktowego w systemie.

Przedawnienie karalności wykroczenia

Karalność wykroczenia reguluje art. 45 Kodeksu wykroczeń. Karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od jego popełnienia upłynął rok; jeżeli jednak w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Po prawomocnym ukaraniu wykonanie kary (np. grzywny) również podlega przedawnieniu - zgodnie z art. 45 § 3 k.w. orzeczona kara nie podlega wykonaniu, jeżeli od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. Sąd uwzględnia upływ tych terminów z urzędu.

Przyjęcie albo odmowa przyjęcia mandatu

Kierowca ma prawo odmówić przyjęcia mandatu karnego. W takiej sytuacji organ (najczęściej Policja) kieruje wniosek o ukaranie do sądu, który rozpoznaje sprawę o wykroczenie. Przyjęty mandat kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru, a mandat gotówkowy - z chwilą uiszczenia. Prawomocny mandat można uchylić jedynie w wyjątkowych sytuacjach (np. gdy ukarano za czyn niebędący wykroczeniem) na podstawie art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Decyzja o przyjęciu lub odmowie przyjęcia mandatu powinna być przemyślana, bo wpływa na dalszy bieg sprawy.