Wymuszanie zeznań groźbą lub przemocą — art. 246 Kodeksu karnego

Wymuszanie zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczeń to przestępstwo skierowane przeciwko rzetelności postępowania prowadzonego przez organy państwa. Kluczowe jest to, że odpowiada za nie konkretny krąg sprawców — funkcjonariusz publiczny albo osoba działająca na jego polecenie. Przepis chroni jednostkę przed nadużyciem władzy ze strony przedstawicieli organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości.

Co dokładnie penalizuje art. 246 KK

Zgodnie z art. 246 Kodeksu karnego funkcjonariusz publiczny lub osoba działająca na jego polecenie, która w celu uzyskania określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczenia stosuje przemoc, groźbę bezprawną lub w inny sposób znęca się fizycznie albo psychicznie nad inną osobą, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Sprawcą tego przestępstwa nie może więc być przypadkowa osoba prywatna — odpowiedzialność dotyczy nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza, np. policjanta, prokuratora czy funkcjonariusza służb. Jeżeli groźby lub przemoc stosuje osoba prywatna, by zmusić kogoś do określonego zachowania, zastosowanie znajdą inne przepisy, m.in. art. 191 KK (zmuszanie) lub art. 245 KK (wpływanie na świadka).

Jak chronić swoje prawa, jeśli padłeś ofiarą

Osoba, wobec której zastosowano przemoc lub groźbę w trakcie czynności, powinna jak najszybciej udokumentować zdarzenie: zanotować datę, miejsce, dane uczestników i świadków, zachować obrażenia (dokumentacja medyczna) oraz wszelkie nagrania i wiadomości. Zawiadomienie o przestępstwie można złożyć w prokuraturze lub na policji. Pokrzywdzony ma prawo do udziału w postępowaniu, a w niektórych sprawach może działać jako oskarżyciel posiłkowy. Pomoc adwokata lub radcy prawnego pozwala prawidłowo sformułować zawiadomienie i zabezpieczyć materiał dowodowy.

Rola obrońcy w postępowaniu

W sprawach z art. 246 KK obrońca analizuje, czy rzeczywiście doszło do przekroczenia granic dopuszczalnych czynności, ocenia legalność zgromadzonych dowodów i bada, czy nie naruszono praw uczestników postępowania. Dowody uzyskane z naruszeniem prawa mogą być kwestionowane. Korzystanie z opinii biegłych — np. z zakresu medycyny sądowej lub psychologii — pomaga ocenić skutki zarzucanego znęcania.