Czy warunkowe umorzenie oznacza wpis do rejestru karnego?

Osoba objęta warunkowym umorzeniem nie jest skazana, więc nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym jako skazana i może uzyskać zaświadczenie o niekaralności. Dane o warunkowym umorzeniu są jednak gromadzone w rejestrze w odrębnym zakresie i mogą być widoczne dla niektórych uprawnionych podmiotów w okresie próby.

Do jakich przestępstw można zastosować warunkowe umorzenie?

Co do zasady do przestępstw zagrożonych karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności nie budzą wątpliwości, a sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne. Nie dotyczy więc poważnych przestępstw ani sprawców z wcześniejszymi skazaniami za czyny umyślne.

Co się stanie, jeśli w okresie próby popełnię kolejne przestępstwo?

Jeżeli w okresie próby sprawca popełni przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany, sąd obligatoryjnie podejmuje warunkowo umorzone postępowanie. Toczy się ono wtedy na zasadach ogólnych i może zakończyć się wydaniem wyroku skazującego za pierwotny czyn.

Czy można odwołać się od warunkowego umorzenia?

Warunkowe umorzenie następuje wyrokiem, od którego przysługuje apelacja na zasadach ogólnych - może ją wnieść m.in. oskarżony, który nie zgadza się z przypisaniem mu winy, lub prokurator. To częste nieporozumienie, że od warunkowego umorzenia 'nie da się odwołać'.

Na czym polega warunkowe umorzenie postępowania karnego?

Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Warunkowe umorzenie postępowania to instytucja z art. 66-68 Kodeksu karnego, która pozwala zakończyć sprawę karną bez wydania wyroku skazującego, mimo że sąd uznaje sprawcę za winnego. Najważniejszy skutek jest taki, że osoba objęta warunkowym umorzeniem nie jest osobą skazaną - nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym jako skazana i zachowuje status niekaranej. To rozwiązanie przeznaczone dla sprawców drobniejszych czynów, którzy popełnili przestępstwo incydentalnie i rokują przestrzeganie prawa w przyszłości.

Przesłanki warunkowego umorzenia (art. 66 k.k.)

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeżeli łącznie spełnione są warunki: wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne; okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości; sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne; a jego postawa, właściwości i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego (pozytywna prognoza kryminologiczna). Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Po nowelizacji obowiązującej od 2015 r. próg ten wynosi właśnie 5 lat - wcześniej był niższy, dlatego starsze opracowania bywają nieaktualne.

Okres próby i nakładane obowiązki (art. 67 k.k.)

Warunkowe umorzenie następuje wyrokiem, w którym sąd wyznacza okres próby od roku do 3 lat. W tym czasie sąd może oddać sprawcę pod dozór kuratora oraz nałożyć obowiązki probacyjne, przede wszystkim naprawienie szkody w całości lub w części, a także zadośćuczynienie, świadczenie pieniężne czy inne obowiązki przewidziane w art. 67 § 3 k.k. Można też orzec zakaz prowadzenia pojazdów do lat 2. Celem jest połączenie odpowiedzialności sprawcy wobec pokrzywdzonego z dążeniem do jego resocjalizacji bez piętna wyroku skazującego.

Podjęcie postępowania (art. 68 k.k.)

Warunkowe umorzenie nie jest definitywne. Sąd podejmuje postępowanie obligatoryjnie, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany. Może je podjąć fakultatywnie, m.in. gdy sprawca rażąco narusza porządek prawny, uchyla się od nałożonych obowiązków lub dozoru. Co istotne, podjęcie postępowania jest możliwe tylko w okresie próby oraz w ciągu 6 miesięcy po jego zakończeniu - po upływie tego terminu sprawa zostaje definitywnie zamknięta. Po podjęciu postępowanie toczy się na zasadach ogólnych i może zakończyć się wyrokiem skazującym.

Najczęstsze pytania

Czy warunkowe umorzenie oznacza wpis do rejestru karnego?
Osoba objęta warunkowym umorzeniem nie jest skazana, więc nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym jako skazana i może uzyskać zaświadczenie o niekaralności. Dane o warunkowym umorzeniu są jednak gromadzone w rejestrze w odrębnym zakresie i mogą być widoczne dla niektórych uprawnionych podmiotów w okresie próby.
Do jakich przestępstw można zastosować warunkowe umorzenie?
Co do zasady do przestępstw zagrożonych karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności nie budzą wątpliwości, a sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne. Nie dotyczy więc poważnych przestępstw ani sprawców z wcześniejszymi skazaniami za czyny umyślne.
Co się stanie, jeśli w okresie próby popełnię kolejne przestępstwo?
Jeżeli w okresie próby sprawca popełni przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany, sąd obligatoryjnie podejmuje warunkowo umorzone postępowanie. Toczy się ono wtedy na zasadach ogólnych i może zakończyć się wydaniem wyroku skazującego za pierwotny czyn.
Czy można odwołać się od warunkowego umorzenia?
Warunkowe umorzenie następuje wyrokiem, od którego przysługuje apelacja na zasadach ogólnych - może ją wnieść m.in. oskarżony, który nie zgadza się z przypisaniem mu winy, lub prokurator. To częste nieporozumienie, że od warunkowego umorzenia 'nie da się odwołać'.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę