Jakie masz prawa, gdy naruszono Twoje dane osobowe? Skarga do UODO i odszkodowanie z RODO
RODO i dane osobowe · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Gdy administrator danych nie dopełni obowiązków wynikających z RODO (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych 2016/679), osoba, której dane dotyczą, ma do dyspozycji dwie niezależne ścieżki: skargę do organu nadzorczego oraz dochodzenie odszkodowania przed sądem cywilnym. Można korzystać z nich równolegle - złożenie skargi nie zamyka drogi do roszczeń cywilnych.
Skarga do Prezesa UODO
Skargę na nieprawidłowe przetwarzanie danych można złożyć do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) - na piśmie lub elektronicznie. Postępowanie przed UODO toczy się według Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeśli organ stwierdzi naruszenie, może m.in. nakazać dostosowanie przetwarzania do przepisów, a w razie potrzeby nałożyć administracyjną karę pieniężną. Maksymalne kary za poważne naruszenia RODO są wysokie - do 20 mln euro lub do 4% rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa (art. 83 RODO), w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
Odszkodowanie z art. 82 RODO i odwrócony ciężar dowodu
Zgodnie z art. 82 RODO każda osoba, która poniosła szkodę majątkową (np. straty finansowe) lub niemajątkową (np. krzywda, naruszenie reputacji) wskutek naruszenia RODO, ma prawo do odszkodowania od administratora lub podmiotu przetwarzającego. Odpowiedzialność opiera się na zasadzie winy, ale z odwróconym ciężarem dowodu: to administrator, aby się zwolnić, musi wykazać, że w żaden sposób nie ponosi winy za zdarzenie wywołujące szkodę. Trzeba przy tym pamiętać, że - zgodnie z orzecznictwem TSUE - samo naruszenie RODO nie wystarcza; trzeba wykazać rzeczywistą szkodę oraz związek przyczynowy z naruszeniem.
Odwołanie od decyzji UODO
Jeśli nie zgadzamy się z decyzją Prezesa UODO, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, co do zasady w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Sąd administracyjny bada legalność decyzji, czyli jej zgodność z prawem. Warto pamiętać, że roszczenie cywilne o odszkodowanie jest niezależne od wyniku postępowania administracyjnego - można go dochodzić nawet wtedy, gdy skarga do UODO nie przyniosła oczekiwanego rezultatu.
Najczęstsze pytania
Czy mogę żądać odszkodowania za naruszenie moich danych?
Tak. Art. 82 RODO daje prawo do odszkodowania za szkodę majątkową i niemajątkową wyrządzoną naruszeniem przepisów o ochronie danych. Roszczenie kieruje się przeciwko administratorowi (lub podmiotowi przetwarzającemu) przed sądem cywilnym. Należy jednak wykazać rzeczywistą szkodę i jej związek z naruszeniem.
Kto musi udowodnić winę w sprawie z art. 82 RODO?
Ciężar dowodu jest odwrócony - to administrator danych, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi udowodnić, że w żaden sposób nie ponosi winy za zdarzenie, które spowodowało szkodę. Poszkodowany koncentruje się na wykazaniu szkody i związku przyczynowego.
W jakim terminie odwołam się od decyzji UODO?
Na decyzję Prezesa UODO przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, którą co do zasady wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał.
Czy skarga do UODO blokuje pozew cywilny?
Nie. Obie drogi są niezależne. Można złożyć skargę do organu nadzorczego i równolegle dochodzić odszkodowania przed sądem cywilnym - jedno nie wyklucza drugiego.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę