Nielegalne pozyskanie danych z telefonu - jakie masz prawa?
RODO i dane osobowe · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Bezprawne pozyskanie danych z urządzenia mobilnego - czy to przez nieuprawniony dostęp do telefonu, złośliwe oprogramowanie, czy nielegalne przetwarzanie danych przez operatora lub aplikację - narusza Twoje prawa wynikające z RODO oraz polskiej ustawy o ochronie danych osobowych z 2018 r. Masz konkretne uprawnienia: dostęp do danych, ich usunięcie, sprostowanie, a w razie naruszenia - prawo do skargi i odszkodowania.
Twoje prawa na podstawie RODO
RODO (rozporządzenie 2016/679) gwarantuje m.in. prawo dostępu do danych (art. 15), prawo do sprostowania (art. 16), prawo do usunięcia, czyli 'prawo do bycia zapomnianym' (art. 17), prawo do ograniczenia przetwarzania (art. 18) oraz prawo do przenoszenia danych (art. 20). Administrator danych - np. operator telekomunikacyjny - co do zasady ma obowiązek odpowiedzieć na Twój wniosek bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca (art. 12 RODO). Przetwarzanie musi mieć podstawę prawną, a zgoda powinna być dobrowolna, świadoma i możliwa do odwołania.
Skarga do UODO i odpowiedzialność karna
Jeśli ktoś bezprawnie pozyskał Twoje dane, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). Zacznij od zebrania dowodów (zrzuty ekranu, korespondencja, logi, powiadomienia o logowaniach) i opisu okoliczności. UODO może prowadzić postępowanie i nakładać administracyjne kary pieniężne - w najpoważniejszych przypadkach do 20 mln euro lub 4% całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa (art. 83 RODO). Niezależnie od tego nielegalne przetwarzanie danych może stanowić przestępstwo z art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych z 2018 r. (grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2, a w przypadku danych szczególnych kategorii - do lat 3).
Odszkodowanie za szkodę
Za szkodę majątkową lub niemajątkową spowodowaną naruszeniem ochrony danych przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 82 RODO. Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie dochodzi się przed sądem powszechnym (sądem cywilnym), a nie przed UODO - organ nadzorczy zajmuje się postępowaniem administracyjnym i karami, natomiast rekompensata indywidualnej krzywdy lub straty należy do drogi cywilnej. Warto udokumentować zarówno fakt naruszenia, jak i jego skutki w Twoim życiu.
Najczęstsze pytania
Gdzie zgłosić nielegalne pozyskanie danych z telefonu?
Skargę składa się do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). Jeśli czyn nosi znamiona przestępstwa (np. nieuprawniony dostęp do systemu - art. 267 KK, lub nielegalne przetwarzanie - art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych), warto też złożyć zawiadomienie na Policję lub do prokuratury.
Ile czasu ma operator na odpowiedź na mój wniosek?
Zgodnie z art. 12 RODO administrator danych powinien udzielić odpowiedzi bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca od otrzymania wniosku. W skomplikowanych przypadkach termin można przedłużyć o kolejne dwa miesiące, informując o tym osobę składającą wniosek.
Czy mogę dostać odszkodowanie za wyciek moich danych?
Tak. Art. 82 RODO przewiduje prawo do odszkodowania za szkodę majątkową lub niemajątkową spowodowaną naruszeniem przepisów o ochronie danych. Roszczenia dochodzi się przed sądem cywilnym; trzeba wykazać naruszenie oraz poniesioną szkodę lub krzywdę.
Jaka kara grozi za nielegalne przetwarzanie danych osobowych?
Na podstawie art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych z 2018 r. nielegalne przetwarzanie danych zwykłych podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, a danych szczególnych kategorii - do lat 3. Niezależnie od tego administratorom grożą administracyjne kary pieniężne z art. 83 RODO.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę