Insider trading – jak broni obrońca w sprawie o informacje poufne?

Insider trading, czyli wykorzystanie informacji poufnej, polega na zawieraniu transakcji na instrumentach finansowych w oparciu o wiedzę, która nie jest jeszcze publicznie dostępna i mogłaby istotnie wpłynąć na cenę tych instrumentów. W Polsce zachowania te są zakazane na poziomie unijnym przez rozporządzenie MAR (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014), a sankcje karne przewiduje ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Nadzór nad rynkiem sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego.

Czym jest informacja poufna

Definicję informacji poufnej zawiera art. 7 rozporządzenia MAR. To informacja o charakterze precyzyjnym, która nie została podana do wiadomości publicznej, dotyczy bezpośrednio lub pośrednio emitenta lub instrumentu finansowego, a której ujawnienie mogłoby mieć znaczący wpływ na cenę. Dostęp do takich danych mają zwykle członkowie zarządu, rady nadzorczej, pracownicy emitenta czy doradcy. Kluczowe dla oceny prawnej jest ustalenie, czy dana informacja rzeczywiście spełniała te kryteria w chwili transakcji.

Jakie grożą kary

Zgodnie z art. 181 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, kto wbrew zakazom wykorzystuje informację poufną, podlega grzywnie do 5 000 000 zł albo karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, albo obu tym karom łącznie. Bezprawne ujawnienie informacji poufnej (art. 180) jest zagrożone grzywną do 2 000 000 zł albo karą pozbawienia wolności do lat 4, albo obu łącznie. Niezależnie od odpowiedzialności karnej KNF może nakładać dotkliwe sankcje administracyjne na podstawie przepisów MAR.

Na czym polega obrona w takich sprawach

Obrona koncentruje się na kilku osiach. Pierwsza to zakwestionowanie, czy informacja w ogóle miała charakter poufny w rozumieniu art. 7 MAR – być może była już publiczna albo nie była wystarczająco precyzyjna. Druga to wykazanie braku związku między posiadaniem informacji a decyzją inwestycyjną (transakcja oparta na własnej analizie, planie inwestycyjnym lub realizowana automatycznie). Trzecia to badanie zamiaru i świadomości oskarżonego oraz prawidłowości gromadzenia dowodów. W sprawach tych istotną rolę odgrywają opinie biegłych z zakresu rynku kapitałowego, którzy interpretują wzorce transakcyjne i analizy statystyczne.