Czy mogę żądać zarówno przeprosin, jak i pieniędzy?

Tak. Na gruncie cywilnym można jednocześnie domagać się zaniechania naruszeń, złożenia oświadczenia (przeprosin) oraz - w razie zawinienia sprawcy - zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę lub zapłaty określonej sumy na cel społeczny (art. 24 i art. 448 KC).

Kto musi udowodnić, że publikacja była bezprawna?

W procesie cywilnym obowiązuje domniemanie bezprawności naruszenia - to naruszający musi wykazać okoliczność wyłączającą bezprawność (np. działanie w ramach dozwolonej krytyki czy w obronie uzasadnionego interesu społecznego).

Czy zniesławienie w internecie jest ścigane z urzędu?

Co do zasady nie. Zniesławienie i znieważenie są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego, więc to pokrzywdzony wnosi prywatny akt oskarżenia. Prokurator może objąć ściganie z urzędu tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego interes społeczny.

Czy mam czas ograniczony na dochodzenie roszczeń?

Tak. Karalność zniesławienia ustaje z upływem roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o sprawcy, nie później niż 3 lata od popełnienia czynu. Roszczenia cywilne o zadośćuczynienie przedawniają się na zasadach ogólnych dotyczących czynów niedozwolonych - warto skonsultować termin z prawnikiem.

Naruszenie dóbr osobistych w mediach: jak pomaga prawnik?

Prawo cywilne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Publikacja w internecie, wpis w mediach społecznościowych czy artykuł prasowy mogą naruszyć dobra osobiste: cześć, dobre imię, wizerunek lub prywatność. Polskie prawo daje pokrzywdzonemu dwie równoległe ścieżki ochrony - cywilną i karną - a rolą prawnika jest dobranie tej, która w danej sytuacji najlepiej chroni reputację i interesy klienta. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega ta ochrona i jakie konkretne działania podejmuje pełnomocnik.

Podstawa prawna ochrony dóbr osobistych

Dobra osobiste człowieka, takie jak cześć, swoboda sumienia, wizerunek czy tajemnica korespondencji, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach (art. 23 Kodeksu cywilnego). Artykuł 24 KC pozwala żądać zaniechania naruszenia, usunięcia jego skutków (np. publikacji oświadczenia odpowiedniej treści), a w razie zawinienia - zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty na cel społeczny (art. 448 KC). Istotne jest, że to naruszający musi wykazać, iż jego działanie nie było bezprawne - ustawa wprowadza domniemanie bezprawności, co ułatwia sytuację pokrzywdzonego.

Ścieżka karna: zniesławienie i znieważenie

Równolegle do ochrony cywilnej Kodeks karny penalizuje zniesławienie (art. 212 KK) - pomówienie o postępowanie lub właściwości mogące poniżyć daną osobę w opinii publicznej, oraz znieważenie (art. 216 KK) - wypowiedź lub gest o charakterze obelżywym. Za zniesławienie grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności, a jeśli sprawca działał za pomocą środków masowego komunikowania (np. internetu) - dodatkowo kara pozbawienia wolności do roku. Oba czyny są co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego, co oznacza, że to pokrzywdzony samodzielnie wnosi i popiera akt oskarżenia. W przypadku zniesławienia sprawca może bronić się, wykazując prawdziwość zarzutu podniesionego w obronie społecznie uzasadnionego interesu.

Co robi prawnik krok po kroku

Pełnomocnik zaczyna od zabezpieczenia dowodów - zrzutów ekranu, adresów URL, dat publikacji, najlepiej w formie utrwalającej treść (np. protokół notarialny lub wydruk z metadanymi). Następnie zwykle kieruje do naruszającego wezwanie do zaniechania naruszeń i usunięcia treści, co często kończy spór bez procesu. Jeśli to nie skutkuje, przygotowuje pozew cywilny (o zaniechanie, przeprosiny i zadośćuczynienie) lub prywatny akt oskarżenia, a przy treściach publikowanych przez pośredników korzysta z procedury zgłoszenia bezprawnego charakteru danych przewidzianej w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Najczęstsze pytania

Czy mogę żądać zarówno przeprosin, jak i pieniędzy?
Tak. Na gruncie cywilnym można jednocześnie domagać się zaniechania naruszeń, złożenia oświadczenia (przeprosin) oraz - w razie zawinienia sprawcy - zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę lub zapłaty określonej sumy na cel społeczny (art. 24 i art. 448 KC).
Kto musi udowodnić, że publikacja była bezprawna?
W procesie cywilnym obowiązuje domniemanie bezprawności naruszenia - to naruszający musi wykazać okoliczność wyłączającą bezprawność (np. działanie w ramach dozwolonej krytyki czy w obronie uzasadnionego interesu społecznego).
Czy zniesławienie w internecie jest ścigane z urzędu?
Co do zasady nie. Zniesławienie i znieważenie są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego, więc to pokrzywdzony wnosi prywatny akt oskarżenia. Prokurator może objąć ściganie z urzędu tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego interes społeczny.
Czy mam czas ograniczony na dochodzenie roszczeń?
Tak. Karalność zniesławienia ustaje z upływem roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o sprawcy, nie później niż 3 lata od popełnienia czynu. Roszczenia cywilne o zadośćuczynienie przedawniają się na zasadach ogólnych dotyczących czynów niedozwolonych - warto skonsultować termin z prawnikiem.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę