Nielegalne pozyskiwanie informacji gospodarczych - jak wygląda obrona?

Tak zwane szpiegostwo gospodarcze, czyli nielegalne pozyskiwanie lub ujawnianie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, jest w Polsce zagrożone odpowiedzialnością karną i cywilną. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa definiuje art. 11 ustawy z 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - są to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne o wartości gospodarczej, które jako całość nie są powszechnie znane i co do których przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania ich poufności.

Jaka odpowiedzialność grozi w Polsce

Bezprawne ujawnienie lub wykorzystanie cudzej tajemnicy przedsiębiorstwa jest przestępstwem z art. 23 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zagrożonym grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Czyny wymierzone w informację mogą też wyczerpywać znamiona przestępstw z Kodeksu karnego: bezprawnego uzyskania informacji (art. 267 k.k.), niszczenia lub zmiany danych (art. 268 i 268a k.k.) albo sabotażu komputerowego (art. 269 k.k.). Niezależnie od odpowiedzialności karnej poszkodowany przedsiębiorca może dochodzić roszczeń cywilnych - zaniechania, usunięcia skutków, odszkodowania i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści (art. 18 u.z.n.k.).

Na czym polega obrona

Obrońca bada przede wszystkim, czy informacja rzeczywiście spełniała ustawowe przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa - w szczególności czy przedsiębiorca podjął realne działania w celu zachowania poufności (umowy o zachowaniu poufności, ograniczenia dostępu, oznaczenia). Jeżeli takich działań nie było, informacja może nie korzystać z ochrony. Istotne jest również źródło wiedzy oskarżonego - legalne pozyskanie informacji (np. w drodze własnych badań, inżynierii odwrotnej dozwolonej prawem czy z powszechnie dostępnych źródeł) wyłącza bezprawność. Obrońca ocenia także prawidłowość zabezpieczenia i pozyskania dowodów cyfrowych.

Co zrobić po postawieniu zarzutów

Po otrzymaniu zarzutów warto jak najszybciej skontaktować się z obrońcą wyspecjalizowanym w prawie karnym gospodarczym, powstrzymać się od składania wyjaśnień bez konsultacji (prawo do obrony, art. 74 k.p.k.) i zabezpieczyć dokumentację potwierdzającą legalność własnych działań. W postępowaniu możliwe jest negocjowanie dobrowolnego poddania się karze (art. 387 k.p.k.) lub skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), jeśli leży to w interesie oskarżonego.