Wezwanie na przesłuchanie z art. 288 KK (uszkodzenie mienia) – jakie są konsekwencje?

Wezwanie na przesłuchanie w sprawie z art. 288 Kodeksu karnego oznacza, że organy ścigania badają zarzut zniszczenia, uszkodzenia lub uczynienia niezdatną do użytku cudzej rzeczy. To, czy odpowiesz za przestępstwo, czy za wykroczenie, zależy przede wszystkim od wysokości szkody oraz od tego, czy działanie było umyślne. Status osoby wzywanej (świadek, podejrzany) wynika z treści wezwania – warto przeczytać je uważnie, zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki.

Co karze art. 288 Kodeksu karnego

Zgodnie z art. 288 § 1 KK, kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. W wypadku mniejszej wagi (art. 288 § 2 KK) sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Przepis chroni cudze mienie – zarówno ruchome (np. samochód, telefon), jak i nieruchome (np. ogrodzenie, elewacja). Kluczowe jest, że czyn musi być umyślny: sprawca działa z zamiarem zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy albo godzi się na taki skutek. Nieumyślne uszkodzenie cudzej rzeczy co do zasady nie wypełnia znamion tego przestępstwa, choć może rodzić odpowiedzialność cywilną (odszkodowawczą).

Granica 800 zł: przestępstwo czy wykroczenie

Uszkodzenie mienia to tzw. czyn przepołowiony. Jeżeli wartość szkody nie przekracza 800 zł, czyn jest wykroczeniem z art. 124 Kodeksu wykroczeń, zagrożonym karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Dopiero szkoda przekraczająca 800 zł powoduje, że sprawa kwalifikowana jest jako przestępstwo z art. 288 KK. Próg 800 zł obowiązuje od reformy z 2023 r. – we wcześniejszych publikacjach pojawiała się kwota 500 zł, która jest już nieaktualna. O wartości szkody decyduje rzeczywista wysokość uszczerbku majątkowego, którą w razie sporu ustala biegły.

Ściganie na wniosek pokrzywdzonego

Przestępstwo z art. 288 KK jest – co do zasady – ścigane na wniosek pokrzywdzonego (art. 288 § 4 KK). Oznacza to, że bez wniosku osoby poszkodowanej postępowanie karne nie może się toczyć, a złożony wniosek można cofnąć (za zgodą organu prowadzącego postępowanie na etapie sądowym), co zwykle prowadzi do umorzenia sprawy. Podobnie wykroczenie z art. 124 KW ścigane jest na żądanie pokrzywdzonego. W praktyce daje to realne pole do ugody i naprawienia szkody, które mogą zakończyć sprawę.