
Prawnik ds. nieuczciwej konkurencji i tajemnicy przedsiębiorstwa - czym się zajmuje?
Prawo gospodarcze i firmy · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa i przeciwdziałanie nieuczciwej konkurencji to jeden z kluczowych obszarów prawa gospodarczego. Prawnik wyspecjalizowany w tej dziedzinie pomaga firmie zabezpieczyć poufne informacje (know-how, listy klientów, strategie cenowe), przygotowuje umowy o zachowaniu poufności (NDA), a w razie naruszenia prowadzi sprawę o roszczenia cywilne lub odpowiedzialność karną. Podstawą prawną jest ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Czym jest tajemnica przedsiębiorstwa
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne o wartości gospodarczej, które jako całość lub w określonym zestawieniu nie są powszechnie znane ani łatwo dostępne, a przedsiębiorca podjął rozsądne działania w celu zachowania ich poufności. Definicja ta została dostosowana do unijnej dyrektywy 2016/943 (tzw. dyrektywa o know-how). Aby informacja była chroniona, muszą być spełnione wszystkie trzy przesłanki łącznie - sam fakt, że dane mają wartość, nie wystarczy; trzeba aktywnie dbać o ich poufność.
Roszczenia cywilne przy naruszeniu
Art. 18 ustawy przyznaje przedsiębiorcy, którego interes został naruszony lub zagrożony, szereg roszczeń: o zaniechanie niedozwolonych działań, usunięcie skutków naruszenia, złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, naprawienie szkody na zasadach ogólnych (art. 415 i nast. Kodeksu cywilnego), wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści oraz zasądzenie sumy na cel społeczny. Roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji przedawniają się z upływem 3 lat - bieg przedawnienia liczy się odrębnie dla każdego naruszenia (art. 20 ustawy).
Odpowiedzialność karna
Ustawa przewiduje także odpowiedzialność karną. Zgodnie z art. 23 ujawnienie lub wykorzystanie cudzej tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy, jest zagrożone grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ściganie tych przestępstw następuje na wniosek pokrzywdzonego. Należy odróżnić tę regulację od odpowiedzialności pracowniczej i kontraktowej - były pracownik może być związany umową o zakazie konkurencji (art. 101[1]-101[3] Kodeksu pracy), za którą po ustaniu zatrudnienia należy się odszkodowanie.
Najczęstsze pytania
Jak długo chroniona jest tajemnica przedsiębiorstwa?
Ochrona trwa tak długo, jak długo informacja pozostaje poufna i ma wartość gospodarczą, a przedsiębiorca podejmuje rozsądne działania dla jej ochrony. Ustawa nie wyznacza sztywnego terminu - jeśli informacja stanie się powszechnie znana, ochrona ustaje. Roszczenia o naruszenie przedawniają się natomiast po 3 latach.
Czy ujawnienie tajemnicy firmy jest przestępstwem?
Tak, może nim być. Art. 23 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji penalizuje ujawnienie lub wykorzystanie cudzej tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy - grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Czy mogę zakazać byłemu pracownikowi wykorzystania tajemnic firmy?
Tak. Obowiązek zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa wynika z ustawy także po ustaniu zatrudnienia. Dodatkowo można zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy (art. 101[2] Kodeksu pracy), która jednak wymaga określenia okresu obowiązywania i wypłaty odszkodowania byłemu pracownikowi.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę