Co warto wiedzieć o wyborze prawnika w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci?

Zarzut nieumyślnego spowodowania śmierci to jedna z najpoważniejszych spraw karnych, w jakich można się znaleźć, dlatego wybór doświadczonego obrońcy ma duże znaczenie. Warto od razu sprostować rozpowszechnione, lecz nieścisłe określenie nieumyślne zabójstwo. Zabójstwo z art. 148 KK jest przestępstwem umyślnym, więc nie może być nieumyślne. Czyn, o który tu chodzi, to nieumyślne spowodowanie śmierci, opisane w art. 155 Kodeksu karnego, polegające na spowodowaniu śmierci człowieka wskutek niezachowania wymaganej ostrożności, gdy sprawca mógł tę śmierć przewidzieć.

Kara za nieumyślne spowodowanie śmierci

Zgodnie z art. 155 KK kto nieumyślnie powoduje śmierć człowieka, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. To podstawowy zakres zagrożenia i należy odróżnić go od innych, surowszych przepisów. Jeżeli śmierć nastąpiła w wyniku wypadku drogowego, zastosowanie znajduje art. 177 § 2 KK, który przewiduje karę od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Dlatego informacja, że za nieumyślne spowodowanie śmierci grozi do 8 lat, jest myląca, jeśli odnosi się do art. 155 KK; w przypadku tego przepisu górna granica wynosi 5 lat. Prawidłowa kwalifikacja czynu wpływa zatem bezpośrednio na wymiar grożącej kary i jest jednym z pierwszych zadań obrońcy.

Na czym opiera się obrona

Istotą odpowiedzialności z art. 155 KK jest niezachowanie reguł ostrożności wymaganych w danych okolicznościach oraz związek przyczynowy między zachowaniem sprawcy a śmiercią. Obrona koncentruje się więc najczęściej na wykazaniu, że oskarżony zachował wymaganą ostrożność, że skutku nie można było przewidzieć albo że to nie jego zachowanie wywołało skutek, lecz inny, niezależny czynnik. W praktyce wykorzystuje się opinie biegłych, zeznania świadków, dokumentację medyczną oraz rekonstrukcję przebiegu zdarzenia. Ciężar dowodu winy spoczywa na oskarżeniu, a oskarżonemu przysługuje domniemanie niewinności wynikające z art. 5 Kodeksu postępowania karnego.

Jak dobrać obrońcę i prawo do obrony

Przy wyborze adwokata lub radcy prawnego z uprawnieniami obrońcy warto kierować się doświadczeniem w sprawach karnych przeciwko życiu i zdrowiu, znajomością miejscowej praktyki sądowej oraz jasnymi zasadami współpracy i wynagrodzenia. Wynagrodzenie obrońcy z wyboru ustala się umownie, więc podawanie sztywnej kwoty konsultacji jest nieuprawnione i zależy od kancelarii. Osoba, której nie stać na obrońcę, może wnioskować o ustanowienie obrońcy z urzędu. W niektórych sytuacjach, na przykład gdy zachodzą wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, udział obrońcy jest obowiązkowy (art. 79 KPK). Wczesne skorzystanie z pomocy prawnej, już na etapie postępowania przygotowawczego, pozwala odpowiednio zabezpieczyć dowody i linię obrony.