Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym a ochrona danych osobowych

Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym to narzędzie, które ma godzić bezpieczeństwo publiczne z ochroną danych osobowych. Działa na podstawie ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym, a przetwarzanie zawartych w nim danych podlega także RODO. To dane wrażliwe, dlatego dostęp do części z nich jest ściśle reglamentowany.

Z jakich części składa się Rejestr

Rejestr prowadzony przez Ministra Sprawiedliwości obejmuje dwie zasadnicze części: Rejestr z dostępem ograniczonym oraz Rejestr publiczny (dostępny w internecie za pośrednictwem Biuletynu Informacji Publicznej). Część publiczna zawiera dane wybranych, najpoważniejszych sprawców i jest powszechnie dostępna, natomiast część z dostępem ograniczonym - zawierająca m.in. dane takie jak numer PESEL czy adres - dostępna jest wyłącznie dla uprawnionych podmiotów (sądów, prokuratury, Policji, organów administracji oraz pracodawców weryfikujących kandydatów do określonej pracy).

Obowiązek weryfikacji pracodawców

Zanim pracodawca lub inny organizator zatrudni albo dopuści osobę do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi, ma obowiązek sprawdzić tę osobę w Rejestrze z dostępem ograniczonym. Dotyczy to także wolontariuszy i osób współpracujących. Niedopełnienie tego obowiązku jest wykroczeniem zagrożonym karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1000 zł. Dostęp do Rejestru z dostępem ograniczonym uzyskuje się przez system teleinformatyczny po założeniu konta i uwierzytelnieniu.

RODO i zasada minimalizacji danych

Dane w Rejestrze to dane szczególnej kategorii. Przy korzystaniu z nich obowiązuje wynikająca z RODO zasada minimalizacji - przetwarzać można tylko dane niezbędne do określonego celu, czyli do weryfikacji konkretnej osoby. Pracodawca powinien udokumentować fakt sprawdzenia kandydata (np. zachowując potwierdzenie z systemu), ale nie powinien gromadzić ani rozpowszechniać danych ponad to, co konieczne. Nieuprawniony dostęp do danych z części o ograniczonym dostępie lub ich bezprawne ujawnienie może rodzić odpowiedzialność karną i administracyjną.

Ochrona małoletnich i ofiar oraz wyłączenie z części publicznej

Ustawa przewiduje mechanizmy chroniące ofiary i ograniczające wtórną wiktymizację. Sąd może odstąpić od zamieszczenia danych sprawcy w Rejestrze publicznym lub orzec o wyłączeniu tych danych, jeżeli zamieszczenie ich spowodowałoby niewspółmierne, surowe skutki dla sprawcy lub jego najbliższych, w szczególności gdy mogłoby prowadzić do identyfikacji pokrzywdzonego małoletniego. To ważne, bo w mniejszych społecznościach publiczne ujawnienie danych sprawcy bywa pośrednio równoznaczne z ujawnieniem tożsamości ofiary.