Przestępstwa przeciwko mieniu - jakie są i co za nie grozi?

Przestępstwa przeciwko mieniu to jedna z najczęściej spotykanych kategorii czynów zabronionych. Polski Kodeks karny opisuje je w rozdziale XXXV i precyzyjnie różnicuje - inaczej traktuje zwykłą kradzież, inaczej kradzież z włamaniem, a jeszcze inaczej rozbój z użyciem przemocy. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze typy i grożące za nie kary, bez odwołań do realiów obcych systemów prawnych.

Kradzież i granica wykroczenia

Kradzież (art. 278 k.k.) to zabranie cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia; zagrożona jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Istotna jest granica między przestępstwem a wykroczeniem: jeżeli wartość skradzionej rzeczy nie przekracza 800 zł, czyn stanowi wykroczenie z art. 119 Kodeksu wykroczeń (areszt, ograniczenie wolności albo grzywna), a powyżej tej kwoty - przestępstwo. Próg 800 zł obowiązuje od nowelizacji, która weszła w życie jesienią 2023 r.

Włamanie, rozbój i kradzież rozbójnicza

Kradzież z włamaniem (art. 279 k.k.) - czyli po przełamaniu zabezpieczenia - jest zagrożona karą od roku do 10 lat, niezależnie od wartości rzeczy. Rozbój (art. 280 k.k.) to zabór mienia z użyciem przemocy, groźby lub doprowadzeniem do stanu bezbronności; w typie podstawowym grozi od 2 do 12 lat, a przy użyciu broni palnej lub noża (art. 280 par. 2) - co najmniej 3 lata. Kradzież rozbójnicza (art. 281 k.k.), gdy sprawca używa przemocy już po dokonaniu kradzieży, by utrzymać łup, zagrożona jest karą od roku do 10 lat.

Zniszczenie mienia, oszustwo i przywłaszczenie

Zniszczenie lub uszkodzenie cudzej rzeczy (art. 288 k.k.) - co obejmuje wandalizm, np. graffiti czy wybicie szyb - jest zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat. Oszustwo (art. 286 k.k.) to doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd; grozi od 6 miesięcy do 8 lat. Przywłaszczenie powierzonego mienia (sprzeniewierzenie, art. 284 par. 2 k.k.) - odpowiednik 'malwersacji' - karane jest do 5 lat. Podpalenie sprowadzające pożar zagrażający życiu lub mieniu w wielkich rozmiarach kwalifikuje się z art. 163 k.k. jako przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu.