Naruszenie znaku towarowego — skuteczne linie obrony w polskim prawie

Pozew o naruszenie znaku towarowego potrafi sparaliżować działalność firmy — od żądania zaprzestania używania oznaczenia, przez zniszczenie towarów, po wysokie roszczenia odszkodowawcze. Dobra wiadomość jest taka, że polskie i unijne prawo przewiduje kilka realnych linii obrony. W tym artykule omawiamy je na gruncie obowiązujących przepisów: ustawy Prawo własności przemysłowej oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 o znaku towarowym Unii Europejskiej. Uwaga: oryginał tego wpisu opierał się na amerykańskim prawie (ustawa Lanhama, trzyletni okres porzucenia, doktryna fair use), które w Polsce NIE obowiązuje. Poniżej znajdziesz wersję dostosowaną do polskiego porządku prawnego.

Zarzut braku ryzyka wprowadzenia w błąd (konfuzji)

To najczęstsza i często najsilniejsza linia obrony. Zgodnie z art. 296 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej naruszeniem jest używanie oznaczenia identycznego lub podobnego do zarejestrowanego znaku dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, w tym ryzyko skojarzenia z chronionym znakiem. Obrona polega na wykazaniu, że takiego ryzyka nie ma. Sąd ocenia całościowo: podobieństwo oznaczeń (wizualne, fonetyczne, znaczeniowe), podobieństwo towarów lub usług oraz siłę odróżniającą wcześniejszego znaku. W praktyce można argumentować, że oznaczenia są wystarczająco odmienne, że strony działają w różnych branżach i kanałach dystrybucji albo że kierują ofertę do innych grup odbiorców. To powód musi udowodnić naruszenie — pozwany może skutecznie podważać jego dowody.

Wyczerpanie prawa do znaku towarowego

Jeśli sprzedajesz oryginalne, markowe towary kupione legalnie, chroni Cię instytucja wyczerpania prawa. Zgodnie z art. 155 Prawa własności przemysłowej prawo ochronne na znak towarowy nie rozciąga się na działania dotyczące towarów oznaczonych tym znakiem, które zostały wprowadzone do obrotu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego przez uprawnionego lub za jego zgodą. Innymi słowy: gdy producent (lub jego oficjalny dystrybutor) raz wprowadził towar na rynek EOG, nie może już blokować jego dalszej odsprzedaży. Jest to fundament legalnego handlu w UE i obrony sklepów odsprzedających oryginalne produkty. Wyjątek: wyczerpanie nie działa, gdy stan towarów został zmieniony lub pogorszony po wprowadzeniu do obrotu (art. 155 ust. 3 PWP) — wtedy uprawniony może sprzeciwić się dalszej dystrybucji.