Przestępstwa przy dystrybucji gazu i paliw - jak broni adwokat i co grozi

Obrót i dystrybucja gazu oraz paliw to działalność silnie reglamentowana, a zarazem narażona na poważne zarzuty karne i karnoskarbowe. W praktyce sprawy te dotyczą trzech różnych światów: prawa energetycznego (koncesje i kary pieniężne nakładane przez Prezesa URE), prawa karnego (kradzież paliwa gazowego, oszustwo, sabotaż infrastruktury) oraz prawa karnego skarbowego (akcyza, VAT, tzw. karuzele paliwowe). Adwokat prowadzący takie sprawy musi poruszać się między tymi reżimami i odróżniać administracyjną karę pieniężną od odpowiedzialności karnej. W tym artykule wyjaśniamy, jakie polskie przepisy realnie regulują tę materię, za co grożą kary, oraz jak wygląda linia obrony przedsiębiorcy lub osoby fizycznej oskarżonej w związku z dystrybucją gazu i paliw.

Działalność bez koncesji - kary z Prawa energetycznego

Wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucja i obrót paliwami gazowymi oraz paliwami ciekłymi wymagają co do zasady koncesji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (art. 32). Prowadzenie takiej działalności bez wymaganej koncesji albo z naruszeniem jej warunków zagrożone jest administracyjną karą pieniężną nakładaną przez Prezesa URE w trybie art. 56 Prawa energetycznego. To kara administracyjna, a nie kara kryminalna - odwołanie wnosi się do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Adwokat lub radca prawny pomaga zakwestionować podstawę i wysokość kary, wykazać brak winy lub znikomy stopień szkodliwości (co może uzasadniać odstąpienie od kary), a także doprowadzić do uregulowania stanu koncesyjnego.

Kradzież paliwa gazowego i nielegalny pobór - art. 278 § 5 KK

Nielegalny pobór gazu (np. obejście lub ingerencja w gazomierz, nielegalne przyłącze) to przestępstwo. Zgodnie z art. 278 § 5 Kodeksu karnego przepisy o kradzieży rzeczy ruchomej stosuje się odpowiednio do kradzieży energii lub karty uprawniającej do podjęcia pieniędzy z automatu, a w doktrynie i orzecznictwie traktuje się tak również bezprawny pobór paliwa gazowego z sieci. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (a w wypadku mniejszej wagi - art. 278 § 3 KK - grzywna, ograniczenie wolności albo do roku więzienia). Oprócz odpowiedzialności karnej przedsiębiorstwo gazownicze może dochodzić opłaty za nielegalny pobór oraz odszkodowania na drodze cywilnej. Obrona koncentruje się tu na wykazaniu braku zamiaru, błędnych wskazaniach urządzeń pomiarowych lub na zakwestionowaniu wyliczenia ilości rzekomo pobranego paliwa.