Fałszowanie dowodów w postępowaniu - jak działa obrona i co grozi z art. 235 KK?
Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Zarzut fałszowania dowodów dotyczy jednego z poważniejszych przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Chodzi o tworzenie nieprawdziwych dowodów lub inne podstępne zabiegi, które mają skierować postępowanie przeciwko konkretnej osobie albo wpłynąć na jego przebieg. Obrona w takiej sprawie polega na ocenie autentyczności i pochodzenia materiału dowodowego, weryfikacji łańcucha jego pozyskania oraz badaniu, czy oskarżonemu można w ogóle przypisać zamiar fałszerstwa.
Podstawa prawna: art. 235 i 236 Kodeksu karnego
Art. 235 KK penalizuje tworzenie fałszywych dowodów lub inne podstępne zabiegi kierujące ściganie przeciwko określonej osobie (za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie, wykroczenie skarbowe lub przewinienie dyscyplinarne) albo podejmowane w toku postępowania. Czyn ten zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Z kolei art. 236 § 1 KK dotyczy zatajania dowodów niewinności osoby podejrzanej i przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat - przy czym nie podlega karze ten, kto zataja dowody z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub najbliższym.
Kwestionowanie autentyczności dowodów
Skuteczna obrona często sprowadza się do podważenia wiarygodności materiału, na którym opiera się oskarżenie. W praktyce wykorzystuje się opinie biegłych - z zakresu badań pisma ręcznego, dokumentów, śladów cyfrowych - oraz analizę łańcucha zabezpieczenia dowodu. Każde przerwanie tego łańcucha lub wątpliwość co do sposobu pozyskania dowodu może rzutować na jego dopuszczalność. Istotne są też zeznania świadków, które mogą potwierdzić albo zakwestionować pochodzenie i prawdziwość przedstawionych dowodów.
Linie obrony i brak zamiaru
Przestępstwo z art. 235 KK jest umyślne, dlatego centralnym elementem obrony bywa wykazanie braku zamiaru fałszerstwa - na przykład że rozbieżności w dokumentach miały charakter niezawiniony, a nie celowy, albo że dowód powstał w sposób zgodny z prawem. Obrona może też podnosić, że domniemane nieprawidłowości nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, lub kwestionować legalność czynności organów ścigania (przeszukań, zabezpieczeń) wpływających na dopuszczalność dowodów.
Najczęstsze pytania
Jaka kara grozi za tworzenie fałszywych dowodów?
Zgodnie z art. 235 Kodeksu karnego tworzenie fałszywych dowodów lub inne podstępne zabiegi kierujące ściganie przeciwko określonej osobie albo podejmowane w toku postępowania zagrożone są karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Co grozi za zatajenie dowodów niewinności?
Art. 236 § 1 KK przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Nie podlega karze ten, kto zataja dowody z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub osobie najbliższej.
Czego szukać u obrońcy w sprawie o fałszerstwo dowodów?
Doświadczenia w sprawach przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, umiejętności współpracy z biegłymi (badanie dokumentów, śladów cyfrowych) oraz znajomości procedury karnej w zakresie dopuszczalności i oceny dowodów. Honorarium ustala się indywidualnie, zwykle w złotych, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy.
Co zrobić, gdy podejrzewam, że dowody w mojej sprawie są sfałszowane?
Zabezpiecz całą dokumentację i swoją korespondencję, niezwłocznie skonsultuj się z obrońcą i rozważ złożenie odpowiednich wniosków dowodowych lub zawiadomienia. Dokładne udokumentowanie własnych działań wzmacnia pozycję procesową.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę