Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów — jak wybrać adwokata?

Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów godzą w zaufanie do obrotu prawnego i gospodarczego. W Kodeksie karnym uregulowano je w rozdziale XXXIV (art. 270-277). Co istotne, polskie prawo karne traktuje dokument szeroko — zgodnie z art. 115 § 14 KK dokumentem jest każdy przedmiot lub zapisany nośnik informacji, z którym wiąże się określone prawo lub który ze względu na zawartą treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Obejmuje to także dokumenty i zapisy w postaci elektronicznej.

Rodzaje fałszerstwa dokumentów

Najważniejsze typy czynów to: fałszerstwo materialne (art. 270 KK) — podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu użycia za autentyczny albo posłużenie się takim dokumentem; fałszerstwo intelektualne (art. 271 KK) — poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne przez funkcjonariusza publicznego lub inną osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu; wyłudzenie poświadczenia nieprawdy (art. 272 KK) oraz użycie dokumentu zawierającego nieprawdziwe poświadczenie (art. 273 KK). Osobno uregulowano fałsz faktur o znacznej wartości (art. 270a i 271a KK), gdzie po przekroczeniu wysokich progów kwotowych grożą surowsze kary.

Jakie grożą kary

Podstawowy typ fałszerstwa materialnego z art. 270 § 1 KK jest zagrożony grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Poświadczenie nieprawdy z art. 271 § 1 KK zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, a w typie kwalifikowanym (działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej) — surowiej. W przypadku fałszu faktur o wartości przekraczającej ustawowe progi kary mogą sięgać nawet kilkunastu lat pozbawienia wolności. Konkretny wymiar zależy od typu czynu, wartości i okoliczności sprawy.

O co zapytać adwokata przed powierzeniem sprawy

Warto wybrać obrońcę z doświadczeniem w sprawach dotyczących dokumentów elektronicznych i dowodów cyfrowych. Przy pierwszej konsultacji rozsądnie jest zapytać o: doświadczenie w sprawach z art. 270-273 KK, podejście do zabezpieczania i analizy dowodów cyfrowych (np. metadanych, podpisu elektronicznego, śladów w systemach informatycznych), znajomość roli opinii biegłych z zakresu informatyki śledczej oraz proponowaną strategię obrony dopasowaną do konkretnych zarzutów. Dobrze dobrany obrońca pomoże ocenić, czy zarzucany czyn faktycznie wyczerpuje znamiona przestępstwa.